İsveç'te bulunan Karolinska Enstitüsünde düzenlenen basın
toplantısında, 2026 Nobel Tıp Ödülü'nün sahipleri açıklandı.
Deisseroth, Hegemann ve Nagel, canlı hücrelerin
aktivitelerini ışık kullanarak kontrol etmeyi sağlayan bir biyoteknoloji ve
sinirbilim yöntemi olan optogenetik alandaki çalışmalarından ve ışıkla kontrol
edilen iyon kanallarıyla ilgili keşiflerinden dolayı 2026 Nobel Tıp Ödülü'ne
layık görüldü.
Nobel'in internet sitesinden yapılan açıklamaya göre,
Hegemann ve Nagel, "benzersiz özelliklere sahip" olduğu belirtilen
"channelrhodopsin" adlı proteini keşfetti.
Araştırmacılar, bu proteinin, yerleştirildiği her hücrenin
ışığa duyarlı hale geldiğini tespit etti.
Deisseroth ise bu proteinin genini sıçanlardan alınan sinir
hücrelerine yerleştirdiği deneyde, sinirlerden sinyal elde etmeyi ve canlı fare
beyninde çalışır hale getirmeyi başardı.
Deisseroth, Hegemann
ve Nagel kimdir?
Deisseroth, 1971'de ABD'de doğdu ve Stanford
Üniversitesi'nde Biyomühendislik ile Psikiyatri ve Davranış Bilimleri alanında
profesör olarak görev yapıyor.
Almanya'da 1954'te doğan Hegemann, biyokimya ve biyofizik
alanında çalışmalarıyla tanınıyor.
Hegemann kimya bölümünden mezun olduktan sonra 1994 yılında
Münih'teki Ludwig Maximilian Üniversitesi'nde (LMU) Biyokimya alanında doktora
derecesini aldı. Ardından Syracuse Üniversitesi Fizik Bölümü'nde kısa süreli
bir doktora sonrası araştırma çalışması yaptı.
Almanya'da 1953'te doğan Georg Nagel, Konstanz
Üniversitesinde biyoloji eğitimi aldı.
Hegemann ile Almanya'da biyofizik üzerine araştırmalar yapan
bir enstitüde tanışan Nagel, doktorasının ardından ABD'deki Yale ve Rockefeller
üniversitelerinde çalıştı.
Bugüne kadar Nobel Tıp Ödülü 117 kişiye verildi, ödülü henüz
kimse ikinci kez almadı. Tıp ödülü verilen en genç kişi 31, en yaşlı kişi ise
87 yaşındaydı.
Nobel Ödülleri
hakkında
İsveçli Alfred Nobel'in vasiyeti üzerine ölümünden sonra, 29
Haziran 1900'de kurulan Nobel Vakfının insanlığa hizmette bulunanlara verdiği
ödüller, dünyada en saygın ödüller olarak kabul ediliyor.
Nobel Ödülleri, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç
Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi tarafından fizik,
kimya, edebiyat, barış ve tıp olmak üzere 5 dalda en başarılı kabul edilen
kişiler veya kuruluşlara veriliyor.
Bunlara ek olarak Nobel Ekonomi Ödülü, 1968'de İsveç Merkez
Bankasının Alfred Nobel'in anısına ekonomi dalında da ödül verilmesini
kararlaştırmasıyla ilk kez 1969'da verildi.
Nobel Ödülleri, her yıl Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan
10 Aralık'ta düzenlenen törenle sahiplerine teslim ediliyor.
Öte yandan ödüllerin 1901'deki başlangıcından bu yana
verilmediği birkaç yıl oldu. Toplamda 49 defa yapılan ödüllerin verilmediği
durumların çoğu Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında gerçekleşti. Ödül
törenleri, COVID-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021'de de yapılamamıştı.
Kaynak: AA
