Lokalize prostat kanserinde beş seanslık stereotaktik vücut radyoterapisinin (SBRT), cerrahiye alternatif olarak uzun dönemli kanser kontrolü sağlayabileceğine ilişkin yeni sonuçlar açıklandı.

PACE-A adlı faz 3 randomize çalışma, lokalize prostat kanserinde SBRT ile radikal prostatektomiyi doğrudan karşılaştıran ilk araştırma oldu.

Çalışmanın sonuçları Amerikan Radyasyon Onkolojisi Derneğinin (ASTRO) 2026 Yıllık Toplantısında sunuldu.

Sekiz yıllık takipte kanser kontrolü yüksek seyretti

Ortanca sekiz yıllık takip sonunda, SBRT uygulanan hastaların yüzde 91’i biyokimyasal veya klinik başarısızlık yaşamazken, bu oran cerrahi uygulananlarda yüzde 84 olarak bulundu.

Beş yıllık takipte ise başarısızlık görülmeme oranı SBRT grubunda yüzde 94, prostatektomi grubunda yüzde 95’ti.

Takip süresince toplam 13 başarısızlık kaydedildi. Bunların 5’i SBRT, 8’i ise cerrahi grubunda görüldü.

Beş ve sekiz yıllık sonuçlarda iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi.

Araştırmacılar ayrıca çalışmanın kanser kontrolü açısından SBRT’nin cerrahiye göre daha kötü olmadığını göstermek üzere tasarlanmadığını vurguladı. Bu nedenle sonuçlar, iki tedavinin kanser kontrolü açısından eşdeğer olduğunu göstermiyor.

Çalışmanın baş araştırmacısı Prof. Nicholas van As, rakamların SBRT lehine görünmesine rağmen üstünlük sonucuna varmak için çok az sayıda kanser olayı yaşandığını belirtti.

123 hasta çalışmaya dahil edildi

PACE-A çalışmasına 2012-2022 yılları arasında Birleşik Krallık’taki sekiz merkezden toplam 123 hasta katıldı.

Hastaların yüzde 94’ünde düşük veya orta riskli prostat kanseri bulunuyordu. Katılımcıların ortanca yaşı 65,5’ti.

Hastalar rastgele radikal prostatektomi veya beş seanslık SBRT gruplarına ayrıldı. Çalışmada hormon tedavisine izin verilmedi.

SBRT, ileri görüntüleme ve tedavi planlaması kullanılarak radyasyon dozunun çevredeki sağlıklı dokulara maruziyet sınırlandırılacak şekilde doğrudan prostata uygulanmasını sağlıyor.

Tedavi, bir ila iki hafta içinde beş ayaktan tedavi seansında tamamlandı.

İdrar pedi kullanımında belirgin fark

PACE-A ekibi daha önce, SBRT sonrasında cerrahiye kıyasla iki yıllık takipte daha az idrar kaçırma ve cinsel işlev bozukluğu, ancak bir miktar daha fazla bağırsak yan etkisi bildirmişti.

Yeni analizde bu karşılaştırmalar daha uzun süreli takip verileriyle değerlendirildi.

Beşinci yılda SBRT uygulanan hastaların yüzde 8’i en az bir idrar pedi kullandığını bildirirken, cerrahi grubunda bu oran yüzde 48 oldu.

Orta veya ciddi düzeyde bağırsak sorunlarının ise her iki grupta da nadir olduğu belirtildi.

Cinsel işlev skorları SBRT sonrası daha yüksek kaldı

ASTRO 2026 Yıllık Toplantısında sunulan ayrı PACE-A sonuçlarında cinsel işlev beş yıla kadar takip edildi.

Hastaların bildirdiği cinsel işlev skorları her iki grupta da zaman içinde geriledi ancak SBRT sonrasında anlamlı şekilde daha yüksek kaldı.

Beşinci yılda, yüksek skorun daha iyi işlevi gösterdiği 25 puanlık ölçekte ortanca erektil işlev skoru SBRT grubunda 19, prostatektomi grubunda ise 5 olarak bildirildi.

Bulgular ağırlıklı olarak daha düşük riskli hastalar için geçerli

Araştırmacılar, sonuçların öncelikle olumlu özelliklere sahip orta riskli lokalize prostat kanseri hastaları için geçerli olduğunu vurguladı.

Daha yüksek riskli prostat kanseri bulunan hastalarda radyoterapiyle birlikte sıklıkla hormon tedavisi uygulanıyor ve farklı bir tedavi yaklaşımı gerekebiliyor.

PACE araştırma programında, daha yüksek riskli hastalarda hormon tedavisiyle birlikte SBRT dahil olmak üzere prostat kanserinin diğer tedavi alanlarında da çalışmalar devam ediyor.

Van As, hastaların cerrahinin tek küratif tedavi seçeneği olmadığını bilmeleri ve hem cerrahi hem de radyoterapinin faydaları ile yan etkilerini görüşme fırsatına sahip olmaları gerektiğini belirtti.

Kaynak: Medimagazin