ABD’de yayımlanan yeni kolesterol kılavuzunda, kardiyovasküler hastalık riskini azaltmak için daha erken değerlendirme ve tedavi önerildi. Kılavuzda LDL kolesterol hedefleri risk düzeyine göre yeniden belirlenirken, kolesterol taramasının çocukluk döneminde başlaması tavsiye edildi.
ABD'de kardiyoloji uzmanları, kolesterol ve diğer kan yağlarının yönetimine ilişkin kılavuzu güncelledi. Yeni önerilerde, aterosklerotik kardiyovasküler hastalık riskini azaltmak amacıyla risk değerlendirmesinin ve gerektiğinde tedavinin daha erken dönemde başlaması öne çıkıyor.
Yüksek LDL kolesterol, zaman içinde atardamarlarda birikerek
kalp krizi ve inme riskini artırabiliyor. Ancak kardiyovasküler hastalık riski
yalnızca LDL kolesterolle sınırlı değil. Kandaki diğer lipid ve
lipoproteinlerin anormal düzeylere ulaşması da dislipidemiye ve aterosklerotik
kardiyovasküler hastalığa (ASCVD) yol açabiliyor.
ABD'de uzmanlar, kolesterol yönetimi ve dislipideminin
önlenmesine ilişkin 2018 yılında yayımlanan kılavuzu güncelledi. Hekimlere ve
klinisyenlere yönelik hazırlanan yeni kılavuzda, sağlığa zarar verebilecek kan
yağlarına karşı daha erken müdahale edilmesi gerektiği vurgulandı.
Kılavuz yazım komitesinin başkanı, Johns Hopkins Ciccarone
Kardiyovasküler Hastalıkları Önleme Merkezi'nden Kardiyolog Roger Blumenthal,
kardiyovasküler hastalıkların yüzde 80 veya daha fazlasının önlenebilir
olduğunu ve yüksek LDL kolesterolün bu riskin önemli bir bölümünü oluşturduğunu
belirtti.
Blumenthal, kolesterolü düşürmede ilk adımın sağlıklı yaşam
alışkanlıklarının geliştirilmesi olduğunu ancak belirli bir süre sonunda lipid
değerlerinin istenen aralığa gelmemesi halinde, lipid düşürücü ilaçların geçmişe
kıyasla daha erken değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Kolesterol Taraması
Çocukluk Döneminde Başlayabilir
Yeni kılavuzun temel yaklaşımlarından biri, aterojenik
lipoproteinlere uzun süre maruz kalmanın oluşturduğu yaşam boyu riski azaltmak
amacıyla dislipideminin daha erken dönemde tedavi edilmesi.
Blumenthal, LDL kolesterolün daha uzun süre düşük
seviyelerde tutulmasının, kan basıncının uzun süre düşük tutulmasına benzer
şekilde, gelecekteki kalp krizi ve inme riskine karşı daha fazla koruma sağladığını
belirtti.
Bu kapsamda, daha önce tarama yapılmamış çocuklarda
kolesterol taramasının 9-11 yaşlarında başlaması öneriliyor. Ailede ciddi
kardiyovasküler hastalık veya kolesterolle ilişkili hastalık öyküsü bulunması
durumunda ise taramanın 2 yaşından itibaren yapılabileceği belirtiliyor.
Yeni Risk Hesaplama
Aracı: PREVENT
Kılavuzdaki önemli değişikliklerden biri de kardiyovasküler
hastalık riskinin değerlendirilmesinde PREVENT adı verilen yeni hesaplama
aracının kullanılması.
PREVENT ile 30-79 yaş arasındaki kişilerde 10 yıllık ve 30
yıllık kardiyovasküler hastalık riskinin hesaplanması öneriliyor.
Değerlendirmede kolesterol ve kan basıncı değerlerinin yanı sıra yaş ve sağlık
alışkanlıkları gibi kişisel bilgiler kullanılıyor.
Bunlara ek olarak bazı "risk artırıcı" faktörlerin
değerlendirilmesiyle kişinin risk düzeyinin daha ayrıntılı şekilde
belirlenebileceği ve lipid düşürücü tedaviye ihtiyaç olup olmadığına karar
verilebileceği ifade ediliyor.
Yeni hesaplamalara göre, 10 yıl içinde ASCVD gelişme riski
yüzde 3-5 arasında olan ve "sınırda riskli" kabul edilen kişilerde
yaşam tarzı değişiklikleri ve gerektiğinde statin gibi LDL düşürücü tedaviler
değerlendirilebiliyor. Riskin yüzde 5-10 arasında olduğu "orta
riskli" kişilerde ise LDL düşürücü tedavinin düşünülmesi öneriliyor.
LDL Hedefleri Yeniden
Belirlendi
Yeni kılavuzda, lipid düşürücü tedaviye rehberlik etmesi
amacıyla LDL kolesterol için hedef değerler de yeniden yer aldı.
Buna göre LDL-C hedefinin sınırda veya orta risk grubundaki
kişilerde 100 mg/dL'nin altında, yüksek risk grubundaki kişilerde ise 70
mg/dL'nin altında olması öneriliyor. ASCVD'si bulunan ve çok yüksek riskli
kabul edilen hastalarda hedef değer 55 mg/dL'nin altı olarak belirlendi.
Medical University of South Carolina'dan Kardiyolog Pamela
B. Morris, genel olarak LDL kolesterolün daha düşük olmasının, özellikle kalp
krizi veya inme riski yüksek kişiler açısından daha iyi olduğunu belirtti.
Morris, klinik çalışmaların LDL-C seviyelerinin önceki kılavuzlarda önerilenden
daha düşük düzeylere indirilmesinin kardiyovasküler olayları azaltmada önemli
yararlar sağladığını gösterdiğini ifade etti.
Statinlerin Yanı Sıra
Diğer Tedaviler de Kılavuzda
LDL kolesterolün düşürülmesinde temel ilaç tedavisi olarak
statinler öne çıkmaya devam ediyor. Bununla birlikte güncellenen kılavuzda
ezetimib, bempedoik asit, PCSK9 inhibitörleri ve inclisiran gibi diğer lipid
düşürücü tedavilere de yer veriliyor.
Hastalara yönelik öneriler arasında sağlıklı beslenme,
kolesterolü düşürmeye yardımcı olabilecek yaşam tarzı değişikliklerini uygulama
ve düzenli sağlık kontrolleriyle risk faktörlerini erken dönemde takip etme
bulunuyor.
Yaşam tarzı değişikliklerine rağmen LDL kolesterol
değerlerinin istenen düzeylere ulaşmadığı durumlarda ise hekim
değerlendirmesiyle ilaç tedavisinin daha erken dönemde gündeme gelebileceği
belirtiliyor.
Güncellenen kılavuz Journal of the American College of
Cardiology dergisinde yayımlandı.
