Kış aylarının sağlıklı alışkanlıklar kazanmak için bir engel değil; doğru planlama ile bir fırsata dönüştürülebileceğini belirten İstanbul Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araştırma Görevlisi Ayşenur Çalık, dengeli beslenme, düzenli hareket ve bilinçli tercihlerle kilo kontrolünün sağlanabileceğini ve bağışıklık sisteminin desteklenebileceğini söyledi. Hekim veya diyetisyen önerisi olmadan besin takviyesi kullanımından kaçınılması gerektiğini vurgulayan Ayşenur Çalık, “Takviyeler yerine beslenme düzeni sağlanmalı ve yaşam tarzı değişikliklerine gidilmelidir. Bu kapsamda yeterli protein ve lif alımı sağlanmalı, düzenli ana ve ara öğünler yapılmalı, kan şekerini dengeleyen besin seçimleri yapılmalıdır. Yeterli uyku ve stres yönetiminin de iştah kontrolünde çok daha etkili ve güvenli yöntemler olduğu unutulmamalıdır” tavsiyesinde bulundu.
İstanbul Atlas
Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araştırma
Görevlisi Ayşenur Çalık, kış mevsiminde sağlıklı, doğru ve dengeli beslenmeye
ilişkin değerlendirmede bulundu.
Sağlıklı
beslenme alışkanlıkları sürdürülmeli
Kış mevsiminde
kilo artışı olabildiğini belirten Ayşenur Çalık, “Kış
aylarında hava sıcaklıklarının düşmesi, gün ışığından daha az faydalanılması ve
fiziksel aktivitenin azalması; iştah artışı ve buna bağlı kilo alımı riskini
beraberinde getirmektedir. Bu dönemde sağlıklı beslenme alışkanlıklarının
sürdürülmesi hem kilo kontrolü hem de bağışıklık sisteminin korunması açısından
büyük önem taşımaktadır” dedi.
Kışın iştahımız neden
artıyor?
Kış mevsiminde iştah artışı
ile beraber kilo alımının da kolaylaştığını ifade eden Ayşenur Çalık, “Soğuk
havalarda vücut, ısıyı korumak için daha fazla enerji ihtiyacı hissedebilir.
Buna ek olarak günlerin kısalmasıyla serotonin düzeylerinde azalma görülebilir
ve bu durum karbonhidrat ağırlıklı besinlere yönelimi artırabilir. Fiziksel
aktivitenin azalması ve evde geçirilen sürenin artması da kilo alımını
kolaylaştıran faktörler arasındadır” dedi.
İştah kontrolü yaşam tarzı
ile sağlanmalı
İştah kontrolü sağladığı
iddia edilen gıda takviyeleri yerine yaşam tarzı değişikliğini öneren Ayşenur
Çalık, “Kış aylarında iştah kontrolü mümkündür; ancak bunun temel yolu beslenme
düzeninin ve yaşam tarzının düzenlenmesidir. Zaman zaman iştah kontrolü
amacıyla krom pikolinat gibi gıda takviyeleri önerilebilmektedir. Krom, karbonhidrat
metabolizmasında rol oynayan bir mineraldir; ancak iştah azaltma veya kilo
kaybı üzerindeki etkilerine dair bilimsel kanıtlar sınırlıdır. Bu nedenle,
hekim veya diyetisyen önerisi olmadan besin takviyesi kullanımından
kaçınılmalıdır. Takviyeler yerine beslenme düzeni sağlanmalı ve yaşam tarzı
değişikliklerine gidilmelidir. Bu kapsamda yeterli protein ve lif alımı
sağlanmalı, düzenli ana ve ara öğünler yapılmalı, kan şekerini dengeleyen besin
seçimleri yapılmalıdır. Bu tavsiyelerin yanı sıra yeterli uyku ve stres
yönetiminin de iştah kontrolünde çok daha etkili ve güvenli yöntemler olduğu
unutulmamalıdır” diye konuştu.
Enerji dengesinin
korunmasına dikkat edilmeli
Kış mevsiminde hem ağırlık artışını
önlemek hem de bağışıklığı güçlendirmek için beslenme düzeninde yapılması
gerekenlere değinen Ayşenur Çalık, “Kış aylarında beslenme planı hem enerji
dengesini koruyacak hem de bağışıklık sistemini destekleyecek şekilde
oluşturulmalıdır. Bu dönemde sağlıklı beslenme uygulanmalıdır. Sağlıklı
beslenme için de her gün besin gruplarındaki besinlerden her birey için gerekli
olan miktarlarda tüketilmelidir. Örneğin süt, yoğurt grubu (en az 2
porsiyon/gün), et, balık, kurubaklagil grubu (1-2 porsiyon/gün), sebze meyve
grubu (5-10 poorsiyon/gün) ve tahıl grubundan (4-11 porsiyon/gün) tüketilerek
çeşitli beslenme sağlanmalıdır” diye konuştu.
Sebze ve meyve tüketimi
artırılmalı
Bu dönemde sebze ve meyve
tüketiminin artırılması ve özellikle mevsim sebzelerinin tercih edilmesi
gerektiğini kaydeden Ayşenur Çalık, “Özellikle antioksidan ve fitokimyasallar
yönünden zengin çeşitli renklerdeki sebze ve meyvelerin tüketilmesi bağışıklık
sisteminin güçlenmesinde destek olacaktır. Yeterli protein alımına özen
gösterilmeli. Yumurta, balık, yoğurt, kuru baklagiller düzenli olarak önerilen
miktarlarda tüketilmelidir. Tam tahıllı ürünler tercih edilerek lif alımı
artırılmalıdır. Bağışıklık sistemi için D vitamini, C vitamini, çinko ve
antioksidanlardan zengin besinler diyetin bir parçası olmalıdır. Su tüketimi
soğuk havalarda azalabildiği için sıvı alımı bilinçli olarak takip edilmelidir”
tavsiyesinde bulundu.
Hızlı kilo vermek isteyenler
dikkat!
Kış aylarında bahara
hazırlık amacıyla uygulanan şok diyetlerin, kısa sürede kilo kaybı sağlasa da
sağlık açısından riskli olduğunu vurgulayan Ayşenur Çalık, “Halk arasında şok
diyetler olarak bilinen tek tipli diyetler pek çok sağlık sorununa yol
açabilmektedir. Hızlı ağırlık kaybı; kas kaybı, metabolizma hızının düşmesi,
vitamin-mineral yetersizlikleri ve kilo geri kazanımı (yo-yo etkisi) gibi
olumsuz sonuçlara yol açabilir. Sağlıklı ağırlık kaybı; haftada ortalama 0,5–1
kg olacak şekilde, dengeli ve sürdürülebilir bir beslenme planı ile mümkündür”
diye konuştu.
Kış mevsiminde kilo kontrolü
için bu tavsiyelere kulak verilmeli
Araştırma Görevlisi Ayşenur
Çalık, kış mevsiminde kilosunu korumak ve sağlıklı kilo vermek isteyenlere şu tavsiyelerde bulundu:
·
Moda
diyetler (şok diyetler, aralıklı açlık gibi) yerine sağlıklı
beslenme uygulanmalı.
- Öğün atlanmamalı, düzenli beslenme alışkanlığı
kazanılmalıdır.
- Porsiyon kontrolü sağlanmalı, özellikle
yüksek kalorili şerbetli tatlılar tüketilmemeli ya da mümkün olduğu kadar
seyrek ve miktar yönünden az tüketilmeli, sütlü tatlılar tüketilmelidir.
- Fiziksel aktivite kış aylarında da
sürdürülmeli; ev içi egzersizler veya yürüyüşler tercih edilebilir.
- Uyku düzeni korunmalı, stres yönetimine
önem verilmelidir.
- Gerçekçi hedefler belirlenmeli ve hızlı
çözümler yerine kalıcı yaşam tarzı değişiklikleri benimsenmelidir.
Kış ayları doğru planlama ile
fırsata dönüştürülebilir
Araştırma Görevlisi Ayşenur
Çalık, sözlerini şöyle tamamladı: “Kış ayları, sağlıklı alışkanlıklar kazanmak
için bir engel değil; doğru planlama ile bir fırsata dönüştürülebilir. Dengeli
beslenme, düzenli hareket ve bilinçli tercihlerle hem kilo kontrolü
sağlanabilir hem de bağışıklık sistemi desteklenebilir.”