Yeni ve geniş katılımlı iki bilimsel araştırma, bazı gıda koruyucularının sık tüketilmesinin tip 2 diyabet ve bazı kanser türlerinin görülme riskini artırabileceğini gösterdi.
İki büyük bilimsel araştırma, yaygın olarak kullanılan bazı
gıda koruyucularının yüksek tüketiminin tip 2 diyabet ve kanser riskinde
artışla ilişkili olabileceğini gösterdi.
Nature Communications ve BMJ dergilerinde
yayımlanan çalışmalar, Fransa’da 2009–2023 yılları arasında yürütülen
NutriNet-Santé kohort çalışması kapsamında 100 binden fazla yetişkinin beslenme
ve sağlık verilerini inceledi. Araştırmacılar, hem toplam koruyucu tüketimini
hem de 17 farklı koruyucu maddenin bireysel etkilerini analiz etti.
Koruyucular ve Kanser
Riski
BMJ’de yayımlanan kanser odaklı çalışmada, toplam koruyucu
tüketimi ile genel kanser riski arasında doğrudan bir ilişki saptanmadı. Ancak
tek tek maddeler incelendiğinde, bazı koruyucuların yüksek tüketiminin kanser
riskini artırdığı görüldü.
Potasyum sorbat, toplam kanser riskinde yüzde 14, meme
kanseri riskinde ise yüzde 26 artışla ilişkilendirildi. Sülfitlerin toplam
kanser riskini yüzde 12 artırdığı belirlendi.
Sodyum nitrit, prostat kanseri riskinde yüzde 32’lik bir
artışla bağlantılı bulunurken, potasyum nitrat toplam kanser riskini yüzde 13,
meme kanseri riskini ise yüzde 22 artırdı. Asetatlar ve asetik asit de genel
kanser riskinde artışla ilişkilendirildi.
Araştırmacılar, bu bileşiklerin bağışıklık ve inflamatuvar
yolları etkileyerek kanser gelişimini tetikleyebileceğini belirtti. Gözlemsel
nitelikteki çalışma, neden-sonuç ilişkisini kesin olarak ortaya koyamasa da,
elde edilen sonuçların önceki deneysel bulgularla uyumlu olduğu vurgulandı.
Tip 2 Diyabetle Daha
Güçlü İlişki
Nature Communications’ta yayımlanan ikinci çalışmada ise tip
2 diyabetle çok daha güçlü ilişkiler saptandı.
Koruyucu maddelerin genel tüketiminin yüksek olması, tip 2
diyabet riskinde yüzde 47 artışla ilişkili bulundu. Antioksidan olmayan
koruyucular yüzde 49, antioksidan katkı maddeleri ise yüzde 40 daha yüksek
riskle bağlantılıydı.
İncelenen 17 koruyucudan 12’sinin yüksek tüketimi, tip 2
diyabet riskinde artışla ilişkilendirildi.
Araştırmacılar, bu çalışmanın dünyada koruyucu katkı
maddeleri ile tip 2 diyabet insidansı arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk çalışma
olduğunu belirtti.
Çalışmanın koordinatörlerinden Mathilde Touvier, “Sonuçların
doğrulanması gerekiyor ancak bulgular, bazı bu bileşiklerin zararlı etkilerine
işaret eden deneysel verilerle tutarlı.” dedi.
"Taze ve Az
İşlenmiş Gıdaları Tercih Edin"
Araştırmacılar, gıda koruyucularının küresel ölçekte yaygın
kullanımı nedeniyle bulguların önemli bir halk sağlığı etkisi olabileceğini
vurguladı. Sağlık otoritelerine, gıda koruyucularına ilişkin mevcut
düzenlemelerin fayda-risk dengesi gözetilerek yeniden değerlendirilmesi çağrısı
yapıldı.
University College Dublin’den Prof. William Gallagher da
risk artışlarının bireysel düzeyde sınırlı görünse de, toplum genelinde önemli
sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Araştırmacılar, üreticilerin gereksiz koruyucu kullanımını
azaltmasını önerirken, tüketicilere ise taze ve az işlenmiş gıdaları tercih
etmeleri çağrısında bulundu.
Kaynak: Medimagazin