UTHealth Houston ve Yale Üniversitesi iş birliğiyle geliştirilen yapay zekâ sistemi, ruhsal durum değerlendirmelerinde psikiyatrist ekiplerinin sonuçlarına yakın doğruluk gösterdi.

UTHealth Houston araştırmacıları, psikiyatrist ekiplerine yakın doğrulukta ruhsal sağlık değerlendirmesi yapabilen bir yapay zekâ sistemi geliştirdi.

Yale Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirilen ve npj Mental Health Research dergisinde yayımlanan çalışma, modelin eğitim ve klinik ortamlarda kullanılmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendirildi.

Araştırmanın ortak birinci yazarı Dr. Hammza Hamoudi, geliştirilen sistemin bir hastaya ilişkin tanısal değerlendirmeyi psikiyatristlerden oluşan bir ekibe neredeyse eşdeğer doğrulukta gerçekleştirebildiğini belirtti.

Konuşma, ses tonu ve davranışları analiz ediyor

Araştırmacılar, Qwen3-Omni adlı sistemdeki önceden eğitilmiş sinir ağlarını geliştirdikleri özel yazılımla birleştirdi. Sistem, hastaların video kayıtlarındaki konuşmalarını, ses tonlarını ve davranışlarını analiz ediyor.

Farklı görüşmelerden elde edilen gözlemleri bir araya getiren yapay zekâ, ruhsal durum değerlendirmelerine ilişkin yazılı açıklamalar da oluşturuyor.

Hedef psikiyatristlerin yerini almak değil

Araştırmanın kıdemli yazarı Dr. Cesar Soutullo, nihai hedeflerinin psikiyatristlerin yerini almak değil, çalışmalarını desteklemek olduğunu vurguladı.

Soutullo, sistemin gelecekte özellikle mesleğinin başındaki klinisyenler veya psikiyatri eğitimi almamış hekimler için destekleyici bir eğitim aracı olarak kullanılabileceğini belirtti.

Bu yaklaşımın, kırsal bölgelerde tek başına çalışan çocuk hekimlerinin normalde gözden kaçırabilecekleri bazı belirtileri fark etmelerine yardımcı olabileceğini ifade etti.

Yapay zekâ psikiyatrist ekipleriyle karşılaştırıldı

Araştırmada yapay zekâ modeli, standartlaştırılmış hastaların ruhsal durum muayeneleri sırasında kaydedilen videolar kullanılarak değerlendirildi.

Standartlaştırılmış hastalar, şizofreni, obsesif kompulsif bozukluk ve bipolar bozukluğun farklı şiddet düzeylerindeki tablolarını canlandırdı.

UTHealth Houston ve Yale Üniversitesi'nden psikiyatrist ekipleri ile yapay zekâ sistemi, hastaları 10 farklı ölçüt üzerinden değerlendirdi.

Bu ölçütler arasında duygudurum, görünüm, davranış ve iş birliği, algı, konuşma, intihar eğilimi, sanrıların, obsesyonların veya kompulsiyonların varlığı ile düşünce süreçlerinin tutarlılığı ve hızı yer aldı.

Psikiyatristlerin değerlendirmeleri daha sonra yapay zekâ modelinin sonuçlarıyla karşılaştırıldı.

Bazı ölçütlerde hatalar yaptı

Modelin hem genel değerlendirme performansı hem de 10 ayrı ölçütteki başarısı incelendi.

Yapay zekâ, hastaların görünümü veya ince motor hareketleri gibi bazı ölçütlerde hatalar yapmasına rağmen genel değerlendirmelerinde tutarlı sonuçlar gösterdi.

Bununla birlikte özgün araştırmada, psikiyatrist ekipleri arasındaki uyumun yüksek, yapay zekâ ile uzmanlar arasındaki uyumun ise orta düzeyde olduğu bildirildi. Modelin uzmanlarla uyumu, belirtilerin şiddeti arttıkça azaldı.

Yapay zekânın hataları eğitimde kullanılabilir

Araştırmacılar, bir sonraki aşamada modelin ayrı değerlendirme ölçütlerindeki doğruluğunu artırmayı hedefliyor.

Çalışmanın ortak birinci yazarı Dr. Benson Mwangi Irungu, yapay zekânın gözleme dayalı değerlendirmelerde başarılı olduğunu ancak psikiyatristlerin klinik akıl yürütmesini gerektiren bazı alanlarda yeterince iyi performans göstermediğini belirtti.

Araştırmacılara göre modelin hataları da eğitim amacıyla kullanılabilir.

Öğrenciler, yapay zekânın değerlendirmelerini deneyimli klinisyenlerin sonuçlarıyla karşılaştırarak hangi noktalarda hatalı akıl yürütüldüğünü inceleyebilir ve kendi klinik değerlendirmelerinde benzer hatalardan kaçınmayı öğrenebilir.

Kaynak: Medimagazin