İspanya’da yabancı diplomalara verilen denkliklerin neredeyse yüzde 80’ini tıp diplomaları oluşturuyor. Hükümet sistemi bu durumu talebe yanıt olarak savunurken, meslek örgütleri sorunun doktor eksikliği değil, çalışma koşulları ve planlama olduğunu belirtiyor.
İspanya, Bilim, İnovasyon ve Üniversiteler Bakanlığı’nın
yeni raporuna göre 2025’te 65 bin 319 yabancı üniversite diplomasını tanıdı. Bu
rakam, o yıl verilen tüm akademik denklik kararlarının yüzde 76,3’üne karşılık
geliyor.
Bunların 30 bin 303’ü tıp diplomasıydı. Bu da sağlık
sektörünü, İspanya’nın yenilenen diploma tanıma sisteminden en fazla yararlanan
alan haline getirdi.
Veriler, Avrupa genelindeki daha geniş bir eğilimi de
gösteriyor. Yaşlanan nüfus kamu sağlık sistemleri üzerinde baskı yaratırken,
hükümetler kritik açıkları kapatmak için yurtdışında eğitim almış
profesyonellere yöneliyor.
İspanya’daki rakamlar ölçek açısından dikkat çekici. Mesleki
kategori onaylarının yaklaşık yüzde 80’i doktorlara verilirken, hemşireler
yüzde 8,1, sağlık psikologları yüzde 3,1 ve fizyoterapistler yüzde 2,1 ile çok
daha geride kaldı.
Bilim, İnovasyon ve Üniversiteler Bakanı Diana Morant, basın
açıklamasında, "Göç ekonomik bir itici güç, bilginin itici gücü ve
toplumsal dönüşümün itici gücüdür. Bu nedenle göçmenlerin düzenli statüye
kavuşturulmasına bağlıyız ve aynı zamanda akreditasyon sistemini iyileştirmeye
de kararlıyız." dedi.
Hükümet, sistemdeki tıkanıklığın giderilmesinin hem adalet
hem de ekonomik verimlilik meselesi olduğunu savunuyor.
Bakanlık, bekleyen başvuru stokunu Ekim 2024 ile Mart 2026
arasında 122 bin 890 dosyadan 72 bin 337 dosyaya düşürmeyi başardı. Bu, yüzde
41,1’lik azalma anlamına geliyor.
Ayrıca 2014’ten bu yana ilk kez, sonuçlandırılan başvuru
sayısı kayıt altına alınan başvuru sayısını geçti.
Çalışma koşulları iyi
mi?
Ancak yabancı doktorların artan ağırlığı, sağlık
planlamasına ilişkin temel bir tartışmayı yeniden açıyor. Madrid Resmi Tabipler
Birliği Başkanı Manuel Martinez-Selles’e göre kilit mesele, piyasada bulunan
profesyonellerin mutlak sayısı değil.
Martinez-Selles, Euronews’a e-posta yoluyla yaptığı
açıklamada, "Nüfusun yaşlanması, kronik hastalıkların artması ve sağlık
hizmetlerinin genişlemesi nedeniyle doktorlara yönelik yapısal talep
büyüyor," dedi.
Ancak tarihsel bir soruna da dikkat çekti: "Yıllardır
iç eğitimde belirli bir darboğaz var: MIR kontenjanlarının sayısı, sistemin
ihtiyaçlarıyla aynı hızda artmadı."
Denklik sürecinin bekleyen reformlardan kaçınmak için bir
mazerete dönüşmemesi gerektiğini vurgulayan Martinez-Selles, "Sunulan
koşullar yeterli olsaydı, doktor eksikliği sorunu yaşanmazdı." dedi.
Bununla birlikte, İspanyol bir profesyonele yeterli
görünmeyen aynı koşulların başka ülkelerden gelen profesyoneller için cazip
olabileceğini de kabul ediyor.
Ona göre yabancı doktorların istihdamı, özellikle kritik
açık yaşayan bölgelerde "kısa vadede gerilimleri hafifletebilir";
ancak "tek başına yapısal bir çözüm oluşturmaz."
Bakanlık raporu, denklik onaylarının çoğunun Latin
Amerika’dan geldiğini doğruluyor. Kolombiya, 16 bin 924 olumlu kararla en fazla
onay alan ikinci ülke olurken, onu Venezuela, Küba ve Arjantin izliyor.
Martinez-Selles, bu konuda ortak dilin ve İspanya’da ikamet
etmeden süreci çevrim içi başlatabilme imkânının bu yola girerken kilit
faktörler olduğunu vurguluyor.
Sektör yabancı
profesyonellerin gelişine nasıl bakıyor?
Standartların düşebileceği yönündeki eleştirilere yanıt
veren ICOMEM Başkanı bu konuda net konuştu:
"Tıp eğitiminin kalitesi ülkeden ülkeye değişir, ancak
akreditasyon süreçleri tam da profesyonellerin eşdeğer standartları
karşıladığından emin olmak için vardır."
Doktorların kökenini sorgulamanın hata olduğunu, asıl odağın
sistemin şeffaflığı ve titizliği olması gerektiğini söyleyen Martinez-Selles,
"Yabancı yeteneklerin sisteme katılması, uzun vadeli planlamayı da içeren
daha geniş bir strateji içinde tamamlayıcı bir önlem olarak görülmeli."
dedi.
Bu, genel olarak yeni gelenleri açık kollarla karşılamış
görünen meslek içinde yaygın görüşe yakın duruyor. En azından, yıllar önce aile
bütünlüğü nedeniyle İspanyol ve aynı zamanda doktor olan eşiyle Madrid’e
taşınmaya karar veren Bulgar Vangeliya Blagoeva Atanasova’nın deneyimi böyle.
Halen Gregorio Maranon Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi’nde
çalışan Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı Atanasova, Euronews’a,
"Deneyimim, meslektaşlarım tarafından kabul edilmem anlamında mükemmeldi.
Diğer yabancı meslektaşlarımla konuştuğum kadarıyla bunun burada genel bir
durum olduğunu düşünüyorum." diye konuştu.
Sorunun yapısal düzeyde yattığını belirten Martinez-Selles,
"Doktor eksikliği yok. Kabul edilemez bazı koşullarda çalışmaya istekli
doktor eksikliği var." ifadelerini kullandı.
Madrid Resmi Tabipler Birliği Başkanı, paradoksal olarak
birçok İspanyol profesyoneli göçe iten güvencesizlik, mevsimsellik ve iş yükü
fazlalığına dikkat çekiyor.
Hükümet, 2027’ye kadar altı aylık yasal süreleri standart
hale getirmeyi ve Akademik Tanıma için Ulusal Ofis kurmayı planlıyor.
Bu arada tartışma açık kalıyor: Denklikler sağlık sistemini
güçlendirmek için gerekli bir çözüm mü, yoksa çalışma koşullarında köklü
reformların ve uzun vadeli planlamanın yerini tutmayan geçici bir önlem mi?
Kaynak: Euronews