ABD’de yapılan yeni bir araştırma, zona aşısı yaptıran ileri yaştaki bireylerde biyolojik yaşlanmanın daha yavaş seyrettiğini ortaya koydu.
Aşılar genellikle enfeksiyonlardan korunma amacıyla gündeme
gelse de, yeni bilimsel bulgular bu etkinin çok daha geniş olabileceğini
gösteriyor. Son yayımlanan bir çalışma, zona (herpes zoster) aşısının ileri
yaştaki bireylerde biyolojik yaşlanmayı yavaşlatmayla ilişkili olduğunu ortaya
koydu.
Araştırma sonuçları, yaşlanma süreçlerine odaklanan saygın
bir bilimsel yayın olan Journals of Gerontology’de yayımlandı.
Aşılananlarda
biyolojik yaşlanma göstergeleri daha iyi
Çalışma, University of Southern California’dan
gerontologlar Jung Ki Kim ve Eileen Crimmins tarafından yürütüldü. Araştırmada,
ABD’de yaşayan ve 70 yaş üzerindeki 3.800’den fazla kişinin verileri incelendi.
60 yaşından sonra zona aşısı yaptıran bireylerin, aşılanmamış
olanlara kıyasla biyolojik yaşlanmayı ölçen birleşik skorlamalarda daha iyi
sonuçlar verdiği belirlendi. Ayrıca aşılı grupta, daha düşük inflamasyon
düzeyleriyle ilişkili biyolojik belirteçler ve daha yavaş “moleküler ve genel
biyolojik yaşlanma” göstergeleri saptandı.
Bu ilişki; yaş, cinsiyet, sosyoekonomik durum ve mevcut
sağlık sorunları gibi değişkenler hesaba katıldıktan sonra da anlamlılığını
korudu.
İnflamasyonun
azalması kilit rol oynayabilir
Araştırmacılar, çalışmanın nedensel bir ilişki ortaya
koymadığını vurgulasa da, sonuçların zona aşısını kalp-damar hastalıkları, inme
ve demans riskinin azalmasıyla ilişkilendiren önceki gözlemsel çalışmalarla
uyumlu olduğunu belirtiyor.
Jung Ki Kim, “Zona virüsünün yeniden aktive olmasını
önleyerek arka plandaki kronik inflamasyonu azaltmak, aşının sağlıklı
yaşlanmayı desteklemesinde rol oynuyor olabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Kim’e göre, biyolojik mekanizmalar henüz tam olarak açıklanamamış olsa da,
inflamasyonun azaltılması yaşlanmaya bağlı gerilemeyi yavaşlatmak açısından
umut verici bir strateji olarak öne çıkıyor.
Zona neden ileri
yaşta riskli?
Zona, çocukluk çağında geçirilen suçiçeğine neden olan
varisella zoster virüsünün yıllar sonra yeniden aktive olmasıyla ortaya
çıkıyor. Virüs, enfeksiyondan sonra sinir sisteminde sessiz şekilde kalabiliyor
ve bağışıklık sistemi zayıfladığında tekrar aktif hale gelebiliyor.
Bu nedenle iki dozluk zona aşısı genellikle 60 yaş
üzerindeki bireylere öneriliyor. Aşılanmayan kişilerin yaklaşık yüzde 30’unun
yaşamlarının bir döneminde zona geçirdiği biliniyor.
ABD’de ilk zona aşısı 2006 yılında ruhsat aldı. Günümüzde
kullanılan yeni nesil aşıların ise daha güçlü ve uzun süreli etkiler
sağlayabileceği düşünülüyor. Ancak araştırmacılar, aşının biyolojik yaşlanma
üzerindeki gerçek etkisini netleştirmek için uzun dönemli ve kontrollü
çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Kaynak: Medimagazin