Glutensiz beslenme son yıllarda sağlıklı yaşamın en yaygın eğilimlerinden biri haline gelirken, birçok kişi şişkinlik, gaz ve hazımsızlık gibi sindirim sistemi şikâyetlerinin sorumlusu olarak gluteni görüyor. Dr. Furkan Burak ise Hürriyet'te yayımlanan yazısında, çölyak hastalığı, buğday alerjisi veya tıbben doğrulanmış çölyak dışı gluten duyarlılığı bulunmayan bireylerde glutensiz beslenmenin rutin olarak önerilmesini destekleyen güçlü bilimsel kanıt bulunmadığını belirtti.
Burak,
şişkinlik ve gaz yakınmalarının önemli bir kısmından glutenin değil, buğdayın
yapısında bulunan fruktanların sorumlu olabileceğini aktarırken, kronik
hastalıkların tek sorumlusunun gluten olmadığını, asıl değiştirilmesi gerekenin
yaşam biçimi olduğunu vurguladı.
Doktor
Furkan Burak, yazısında şunları kaydetti:
Gastroenterology
dergisinde yayımlanan çift kör plasebo kontrollü araştırmada, yakınmaların
önemli bir kısmından glutenin değil; buğdayın yapısında bulunan fruktanların
sorumlu olabileceği gösterildi. Yani bazı kişiler aslında glutene değil,
buğdayın fermente olabilen karbonhidratlarına hassasiyet gösteriyor olabilir.
Çalışmalar
ve klinik pratiğimiz bize önemli bir gerçeği gösteriyor: Kronik hastalıkların
tek sorumlusu gluten değil. Kronik inflamasyonu, insülin direncini ve metabolik
sendromu tetikleyen asıl mekanizmalar çoğu zaman tek bir besin öğesinden değil,
modern yaşam alışkanlıklarımızın toplamından kaynaklanıyor. Gerçek bir
biyolojik iyileşme ve sürdürülebilir sağlık için odaklanmamız gereken alanlar
çok daha büyük. Öncelikle kaliteli uyku ve düzenli bir sirkadiyen ritim
hedeflenmelidir. Hareketsiz yaşamın yerine düzenli fiziksel aktivite
önerilmelidir. Beslenmede öncelik, gluteni gereksiz yere kısıtlamak değil;
liften fakir, ultra işlenmiş ve rafine gıdaların azaltılması olmalıdır. Kronik
stresin etkin şekilde yönetilmesi desteklenmelidir. Bağırsak mikrobiyotasını
destekleyen beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıkları benimsenmelidir. Bilimsel
kanıtlar, çölyak hastalığı olmayan sağlıklı bireylerde bu yaşam tarzı
faktörlerinin inflamasyon ve metabolik sağlık üzerindeki etkisinin, glutenin
olası etkilerinden çok daha güçlü ve belirleyici olduğunu ortaya koyuyor. Belki
de asıl değiştirmemiz gereken gluten değil; yaşam biçimimizdir.