Maltepe Ersoy Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Uz. Dr. Levent Turhan, modern yaşamın getirdiği yoğun tempo ve iş stresinin tetiklediği tükenmişlik sendromu hakkında önemli uyarılarda bulundu. Uz. Dr. Turhan, "Dinlenmenize rağmen geçmeyen bir yorgunluk ve motivasyon kaybı yaşıyorsanız bu durum ruhsal sağlığınızı tehdit eden ciddi bir boyut kazanmış olabilir" dedi.
Modern
yaşamın hızla artan temposu ve sürekli ulaşılabilir olma baskısı, çalışanlar
üzerinde kronik bir stres yükü oluşturmaya devam ediyor. Zamanında
yönetilemeyen bu stresin bir süre sonra fiziksel, zihinsel ve duygusal
kaynakların tamamen tükenmesiyle sonuçlandığını belirten Maltepe Özel Ersoy
Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Uz. Dr. Levent Turhan, özellikle yoğun sorumluluk
taşıyan meslek gruplarını uyardı.
"İş Stresi
İle Tükenmişliği Karıştırmayın"
Her
iş stresinin tükenmişlik anlamına gelmediğini vurgulayan Uz. Dr. Levent Turhan
aradaki farka dikkat çekerek, "İş stresi yaşayan kişi yoğun baskı
altındadır ve gergindir ama enerjisini koruyabilir. Güzel bir tatil veya
dinlenme sonrasında hızla toparlanır. Ancak tükenmişlik sendromunda durum çok
farklıdır. Enerji kaynakları tamamen kurumuş gibidir; kişi dinlense bile
toparlanamaz, işine karşı tüm motivasyonunu ve ilgisini kaybeder. Başlangıçta
sadece iş hayatını etkileyen bu kriz, zamanla aile ve sosyal yaşam kalitesini
de tamamen yerle bir edebilir" şeklinde konuştu.
"Belirtiler
Sinsice Ve Yavaş Yavaş Gelişiyor"
Tükenmişliğin
bir anda ortaya çıkmadığını; belirtilerin zamana yayılarak sinsice ilerlediğini
ifade eden Turhan, muhtemel sinyalleri ise şu şekilde aktardı:
"Fiziksel
olarak sürekli yorgunluk, sabahları hiç uyumamış gibi uyanma, geçmeyen baş ve
kas ağrıları ile sık hastalanma en belirgin işaretlerdir. Duygusal boyutta ise
yoğun bir umutsuzluk, öfke, tahammülsüzlük ve içe dönük bir boşluk hissi baş
gösterir. Kişi zihinsel olarak dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve karar vermede
güçlük yaşarken; davranışsal olarak da işe gitmek istememe, sosyal çevreden
kaçma, işleri sürekli erteleme ve alkol-sigara kullanımında artış gibi
eğilimler sergiler."
"Mükemmeliyetçiler
Ve Bazı Meslek Grupları Açık Hedef"
Tükenmişlik
sendromunun herkesi etkileyebileceğini ancak özellikle bazı gruplarda riskin
çok daha yüksek olduğunu aktaran Turhan, "Özellikle insanla doğrudan temas
kuran ve yüksek sorumluluk gerektiren mesleklerden hekimler, hemşireler,
öğretmenler, yöneticiler, avukatlar, bankacılar ve çağrı merkezi çalışanları risk
altındadır. Bunun yanı sıra evde bakım veren aile bireyleri ile yapısal olarak
mükemmeliyetçi kişilik özelliğine sahip bireyler bu sendroma çok daha
yatkındır. İş süreçlerinde kontrol eksikliği, takdir edilmeme ve iş-özel hayat
dengesinin bozulması süreci hızlandıran temel nedenlerdir" ifadelerini
kullandı.
"Tükenmişlik
Doğrudan Depresyon Değildir Ama Zemin Hazırlar"
Tükenmişlik
sendromunun depresyonla karıştırılmaması gerektiğinin altını çizen Uz. Dr.
Levent Turhan, şu ifadelere yer verdi:
"Tükenmişlik
doğrudan depresyon demek değildir, daha çok işle ilişkili kronik stresin bir
sonucudur. Ancak çok uzun süre müdahale edilmeden devam eden tükenmişlik
vakaları, bir süre sonra kişide klinik depresyon ve anksiyete bozukluğu
gelişimine ciddi şekilde zemin hazırlar. Bu nedenle iki tablonun uzman
tarafından doğru ayrıştırılması ve tedavi planının geciktirilmeden yapılması
gerekir."
"Tedavide
İlk Adım Sınırlar Koymak Ve Profesyonel Destek"
Son
olarak rahatsızlığın çözüm yollarına değinen Uz. Dr. Turhan, şu ifadelere yer
verdi:
"Tedavide
ilk adım tükenmişliğe yol açan kök stres kaynaklarını net bir şekilde
belirlemektir. Psikoterapi süreci bu aşamada çok değerlidir; kişi stres
yönetimini, hayır diyebilmeyi ve sağlıklı sınırlar koymayı öğrenir. Yaşam
tarzında yapılacak düzenli uyku, egzersiz, sosyal destek ve hobilere zaman
ayırma gibi hamleler toparlanmayı hızlandırır. Eğer tabloya depresyon veya
yoğun kaygı eşlik ediyorsa, psikiyatri uzmanı kontrolünde ilaç tedavisi
planlanmalıdır. Haftalarca süren bir yorgunluk, iş performansında belirgin
düşüş ve sürekli mutsuzluk varsa vakit kaybetmeden bir uzmana
başvurulmalıdır."
Kaynak:İHA