ABD'deki Texas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Merkezi (UTHealth Houston) araştırmacıları, grip aşısının dozu ile Alzheimer hastalığı gelişme riski arasındaki ilişkiyi inceledi.

Neurology dergisinde yayımlanan araştırmada, 65 yaş ve üzerindeki yaklaşık 200 bin kadın ve erkeğin sağlık verileri analiz edildi. Yüksek doz grip aşısı yaptıran kişilerde Alzheimer hastalığı gelişme riskinin, standart doz aşı yaptıranlara kıyasla daha düşük olduğu belirlendi.

Araştırmacılar, standart doz grip aşısının Alzheimer riskinde yüzde 40'lık azalmayla ilişkilendirildiğini, yüksek doz aşı yaptıranlarda ise bu oranın yaklaşık yüzde 55'e ulaştığını bildirdi.

Yüksek doz aşının Alzheimer riskiyle ilişkisinin kadınlarda daha belirgin olduğu da tespit edildi.

Yüksek doz grip aşısı neden uygulanıyor?

Yaş ilerledikçe bağışıklık sisteminin enfeksiyonlara karşı yanıtı zayıflayabiliyor. Bu nedenle ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), 65 yaş ve üzerindeki yetişkinlerde yüksek doz grip aşılarını tercih edilen seçenekler arasında öneriyor.

Yüksek doz grip aşıları, standart doz aşılara kıyasla dört kat daha fazla influenza antijeni içeriyor. Bu aşılar, yaşlı yetişkinlerde daha güçlü bir bağışıklık yanıtı oluşturmak amacıyla geliştirildi.

Araştırmanın kıdemli yazarı ve UTHealth Houston McGovern Tıp Fakültesi Nöroloji Profesörü Dr. Paul Schulz, yüksek doz grip aşılarının Alzheimer riskiyle ilişkisini araştırma fikrinin yerel halk sağlığı yetkilileriyle yaptıkları görüşme sırasında ortaya çıktığını belirtti.

Schulz, halk sağlığı yetkililerinin daha önce yürüttükleri aşı araştırmasını gördüklerini ve kendisini bulguları değerlendirmek üzere davet ettiklerini anlatarak, "Bulguları gözden geçirdik ve farklı dozlar arasında bir fark olup olmadığını sordular. Bu soru karşısında şaşırdım." dedi.

Yüksek doz grip aşısı seçeneğinden daha önce haberdar olmadığını belirten Schulz, "Bir hekim olarak daha yüksek dozda bir aşının sunulduğunu bilmemem beni şaşırttı." ifadelerini kullandı.

Önceki araştırmada yüzde 40'lık azalma saptanmıştı

Schulz ve ekibinin 2022 yılında yayımladığı araştırmada, 65 yaş ve üzerindeki yetişkinlerde grip aşısı yaptırmanın Alzheimer hastalığı gelişme riskinde yüzde 40'lık azalmayla ilişkili olduğu belirlenmişti.

Araştırmacılar, önceki bulguların ardından yüksek doz grip aşılarının Alzheimer riskiyle ilişkisinin standart doz aşılardan farklı olup olmadığını incelemeye yöneldi.

Schulz, 65 yaş üzerindeki binlerce kişinin yüksek veya standart doz aşı yaptırmasına ilişkin verilere ulaşabildiklerini belirterek, bu yaş grubunda Alzheimer riskinin yaşla birlikte artması nedeniyle iki aşı türü arasındaki farklılıkları değerlendirebildiklerini söyledi.

Alzheimer riskindeki azalma kadınlarda daha belirgin

Yaklaşık 200 bin kişinin verilerinin değerlendirildiği araştırmada, yüksek doz grip aşısı yaptıranlarda Alzheimer hastalığı gelişme riskinin standart doz aşı yaptıranlara göre daha düşük olduğu görüldü.

Araştırmacılar, yüksek doz aşıyla ilişkili risk azalmasının kadınlarda daha belirgin olduğunu bildirdi.

Bulgular, grip aşılarının oluşturduğu bağışıklık yanıtı ile Alzheimer hastalığı arasındaki olası ilişkiye yönelik yeni soruları da gündeme getirdi.

Ancak araştırmacılar, sonuçların nedensellik göstermediğini vurguladı. Yüksek doz grip aşısının Alzheimer hastalığını doğrudan önleyip önlemediğinin belirlenmesi ve bu ilişkinin altında yatan biyolojik mekanizmaların anlaşılması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğu belirtildi.

Araştırmacılar, elde edilen bulguların bağışıklık sistemi ile Alzheimer hastalığı arasındaki ilişkiyi inceleyen gelecekteki çalışmalara katkı sağlayabileceğini bildirdi.

Kaynak: Medimagazin