ABD'deki California Teknoloji Enstitüsünden bilim insanları, en agresif ve ölümcül beyin tümörlerinden biri olan glioblastomun beyin dokusu içinde kendine nasıl yuva kurduğunu canlı ve eş zamanlı olarak görüntüleyen yeni bir ultrason teknolojisi geliştirdi.
Araştırmada,
uyanık deney hayvanlarında tümör büyümesini, beyin aktivitesini ve kan
damarlarındaki yeniden yapılanmayı tek bir çekimde birleştiren üç modlu
ultrason platformu test edildi.
Geliştirilen
sistem sayesinde, biyomühendislik yöntemleriyle işaretlenen insan glioblastom
hücrelerinin farenin beynine yerleştiği andan itibaren çevre dokularla kurduğu
ölümcül etkileşim 11 gün boyunca adım adım izlendi.
"Beyin
dokusunu itiyor"
Görüntülemeler,
hızla büyüyen glioblastom tümörünün hayati işlevlere sahip sağlıklı beyin
merkezlerini fiziksel olarak yerinden ittiğini ortaya koydu. İncelemelerde
tümörün, etrafındaki kan damarı şebekesini tamamen kendi ihtiyaçlarına göre
yeniden şekillendirdiği belirlendi.
Tümör
çevresindeki damarların daralarak kan akışının belirgin biçimde yavaşladığı
saptanırken; kanserli dokunun çevresindeki sağlıklı beynin kan akış ritminden
bağımsız, kendine özgü bir mikro dolaşım düzeni kurduğu kaydedildi.
Beş
yıllık sağ kalma oranı yalnızca yüzde 5 ile 7 arasında seyreden glioblastomun,
sağlıklı beyin hücreleriyle doğrudan kaynaşması nedeniyle tedavisi en zor
kanser türlerinin başında geldiği hatırlatıldı. Araştırma ekibinin lideri kimya
mühendisi Mikhail Shapiro, geliştirdikleri yöntemin tümörün canlı beyindeki
mekansal yayılımını hücresel düzeyde aydınlattığını belirtti.
Uzmanlar,
kanserin çevre dokuları nasıl ele geçirdiğini gerçek zamanlı takip etmenin,
uygulanacak ilaç ve tedavilerin tümörün yanı sıra damar ağına etkisini ölçmede
çığır açıcı bir rol oynayacağını bildirdi.
Kaynak: DHA
