Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları, açıkta bekleyen veya uygun koşullarda saklanmayan gıdalarda bakteri çoğalmasını hızlandırabilir. Tavuk, et, süt ürünleri, mayonez içeren yiyecekler ve deniz ürünleri sıcak havalarda daha dikkatli tüketilmesi gereken besinler arasında yer almaktadır.
Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Halil Genç, yaz döneminde görülen mide ve bağırsak şikayetlerinin önemli bir bölümünün besin kaynaklı enfeksiyonlarla ilişkili olabileceğini belirterek, özellikle dışarıda tüketilen yiyeceklerde hijyen koşullarına dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Sıcak Havalar Bakteri Üremesini Hızlandırıyor
Yaz mevsiminde besin zehirlenmelerinin dikey bir artış göstermesinin temel nedeni, yüksek sıcaklıkların mikroorganizmaların çoğalması için ideal bir ortam sunmasıdır. Doç. Dr. Halil Genç, riskli besin gruplarına dikkat çekerek şu uyarılarda bulunuyor:
“Sıcak havalarda özellikle tavuk ve kümes hayvanları, mayonezli soslar, kırmızı et, deniz ürünleri ile süt ve süt ürünleri çok hızlı bir şekilde bozulabilmektedir. Açıkta veya uygun olmayan saklama koşullarında bekletilen gıdalarda bakteriler ve bunların salgıladığı toksinler süratle ürer. Bu besinlerin tüketilmesi ise doğrudan sindirim sistemi enfeksiyonlarına zemin hazırlar.”
Besin Zehirlenmesi Belirtileri Kaç Saatte Ortaya Çıkar?
Kişilerin en çok merak ettiği konulardan biri de belirtilerin ne kadar sürede kendisini gösterdiğidir. Klinik tablonun, zehirlenmeye yol açan bakteri türüne ve gıdadaki toksin miktarına göre değişiklik gösterdiğini belirten Doç. Dr. Halil Genç, süreci şöyle özetlemektedir:
Her Mide Ağrısı Besin Zehirlenmesi Anlamına Gelmez
Yaz aylarında yaşanan her mide-bağırsak şikayetinin besin zehirlenmesi olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Benzer belirtilerin mide enfeksiyonları, viral hastalıklar veya farklı sindirim sistemi rahatsızlıklarında da görülebilir.
Bu nedenle belirtilerin süresi, şiddeti ve eşlik eden bulguların değerlendirilmesi önem taşıyor.
Gıda Zehirlenmesine Ne İyi Gelir?
Besin zehirlenmesinde en büyük riskin sıvı ve elektrolit kaybı (dehidratasyon) olduğunu belirten Doç. Dr. Halil Genç, doğru yaklaşımı şu şekilde aktarıyor:
Yaz Aylarında En Sık Risk Oluşturan Gıdalar
Sıcak havalarda uygun koşullarda saklanmadığında risk oluşturabilecek bazı gıdalar şunlardır:
Özellikle piknikler, açık hava organizasyonları ve uzun süre güneşte kalan yiyecekler açısından dikkatli olunması gerekiyor.
Besin zehirlenmelerinin büyük bir kısmı hafif seyredip 24-48 saat içinde kendiliğinden gerilese de, bazı durumlarda acil tıbbi müdahale gerekebilir.
“Eğer hastada geçmeyen ve şiddetli karın ağrısı, durdurulamayan kusma, yüksek ateş, dışkıda kan görülmesi veya sıvı alamamaya bağlı olarak gelişen ağız kuruluğu, göz kürelerinde çökme ve idrara çıkamama gibi dehidratasyon belirtileri varsa, zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve bir gastroenteroloji uzmanı tarafından değerlendirme yapılmalıdır.”
