Livedo retikülaris, cilt üzerinde genellikle mavi-mor renkli desenli renk değişimleri olarak görülen vasküler reaksiyondur. Bu durum her ne kadar cilt hastalığı olarak düşünülüyor olsa da bazı sağlık problemleri nedeni ile oksijen iletimimin gerçekleştirilememesinden kaynaklıdır. Ciltte hastalık yoktur.
Oksijen miktarının yeterli olmaması halinde kişinin cilt renginde değişimler görülür. Kan akışının azalması ile alakalı bir belirti olarak kabul edilir. Kan hastalıklarına bağlı olarak livedo retikülaris oluşumu görülebilir. Bu renk değişimi şiddetli bir şekilde ortaya çıkabilir. Vücudun büyük bir kısmını kaplama ihtimali söz konusudur. Bu gibi durumlarda erken tanı gerekir. Bu nedenle cilt renginde değişme gibi belirtiler görüldüğünde, uzman hekimler tarafından muayene olunması gereklidir.
Livedo Retikülaris Nedir?
Livedo retikülaris, cilt yüzeyinde mavi-mor renkli, ağsı damar deseni oluşturan bir vasküler reaksiyondur. Kan damarlarının daralması ile oksijenin taşınamaması durumudur. Oksijen iletiminin azalması farklı damar hastalıklarına bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Dolaşım bozukluğu hastalığı ya da kan hastalığı olarak görülebilen bir durumdur.
Livedo retikülarisin klinik önem taşıdığı bazı noktalar vardır. Bu durumlar arasında livedo retikülaris oluşumunun kalıcı hale gelmesi yer alır. Bunun haricinde ise bu duruma eşlik eden otoimmün hastalıklar ya da farklı kan hastalıkları ve kan pıhtılaşması söz konusu ise durum kritik önem taşır.
Livedo Retikülaris Oluşum Nedenleri Nelerdir?
Livedo retikülaris nedenleri birkaç farklı şekilde değerlendirilir. Bazı sağlık problemlerine bağlı olarak ciltte renk değişimi olarak bilinen livedo retikülaris oluşumu meydana gelebilir. Damar lümen daralması nedeni ile bu sendrom ortaya çıkabilir. Arterler kalınlaştığı zaman, lümen daralmaya başlar. Bu durum ise oksijen akışını keser. Diğer bir neden ise kanda pıhtılaşma meydana gelmesi yani tromboz olarak bilinir. Livedo retikülaris yapan hastalıklar arasında şunlar yer alır:
- Antifosfolipid Sendromu:Antifosfolipid sendromu, otoimmün hastalık türleri arasında yer alır. Kanda pıhtılaşma oluşumuna sebep olur. Kanın pıhtılaşması halinde kan akışı ve oksijen alışverişi kesintiye uğrar. Bu durum ise livedo retikülaris oluşumunu tetikler. Bu sendroma bağlı olarak livedo oluşumunun kalıcı hale gelme riski söz konusudur. Düşük yapma, tromboz ve felç gibi durumlar bu süreçte ortaya çıkabilir.
- Sistemik Lupus Eritematozus:Sistemik lupus eritematozus, en yaygın görülen otoimmün hastalıklardan birisi olarak bilinir. Damar duvarına karşı gelişen ankitorlar ortaya çıkar. Bu durumda da ciltte renk değişimleri meydana gelir.
- Sneddon Sendromu:Sneddon sendromu ise genç yaşlardaki kişilerde daha sık görülür. Bu sendrom özellikle kadınlarda ortaya çıkar. Beyin damarları üzerinde olumsuz etkisi vardır. Kan pıhtılaşmasına neden olur. Bu sendroma bağlı olarak livedo retikülaris görülebilir. Kişilerin felç geçirme riski söz konusudur. Nadir görülen sendrom türleri arasında yer alır.
- Vaskülit:Vaskülit, damar lümeninin tıkanmasına neden olan bir durumdur. Damar duvarlarının iltihaplanması olarak bilinir.Vaskülitnedeniyle livedo retikülaris oluşur. Bu durum şiddetli ağrılara sebebiyet verir.
- Kriyoglobulinemi:Kriyoglobulinemi, Hepatit C nedeni ile ortaya çıkabilen bir sağlık problemidir. Ciltte morarma ve cilt ülseri oluşumuna sebep olur.
- Ateroskleroz:Ateroskleroz nedeniyle de livedo retikülaris oluşma ihtimali söz konusudur. Bu hastalık genellikle yaşlılık döneminde ortaya çıkar. Damarların daralması olarak bilinir.
- Periferik Arter Hastalığı:Livedo, Periferik arter hastalığı nedeni ile ortaya çıkabilir. Bu hastalık türü, kan dolaşımına büyük oranda zarar verir. Bacak bölgesindeki damarlar ile ilişkilidir. Ciltte soğukluk oluşturur.
- Tromboz:Damar içerisinde pıhtı oluşumu olarak bilinir. Venöz ya da arteriyel şekilde görülme ihtimali vardır. Livedo'nun nedenleri arasında en yaygın olan hastalık türlerinden birisidir.
- Soğuk Aglütinin Hastalığı:Soğuk aglütinin hastalığı, soğuk nedeni ile antikor üretimiyle alakalı bir sağlık problemidir.
- HSP Hastalığı:Vaskülit hastalıkların bilinen farklı türleri vardır. Çocuklarda en sık görülen vaskülit türü iseHSP hastalığıyani Henoc Schönlein Purpurası olarak bilinir. Bu hastalık genellikle çocuklarda görülüyor olsa da yetişkin bireylerde de ortaya çıkabilir. Kan ve damar hastalığı türleri arasında yer alır. Karın ağrısına ve eklem ağrısına neden olur.
- Takayasu Arteriti:Livedo retikülarise neden olan diğer bir vasküler hastalık türü isetakayasu arteritiolarak bilinir. 20'li yaşlar ile 40'lı yaşlar arasındaki kadınlarda daha sık görülen bir sağlık problemidir. Kronik vaskülit türleri arasında yer alır. Damar tıkanıklığına neden olur. Baş dönmesi, bayılma ve nabız düşmesi gibi belirtiler ile ortaya çıkar.
- Wegener Granülomatozu:Vaskülit hastalıklardan bir diğeri isewegener granülomatozuolarak bilinir. Bu hastalık nedeni ile livedo retikülarise meydana gelir. Nefes darlığından böbrek yetmezliğine kadar birçok farklı probleme sebebiyet verir. Burun, böbrekler ve sinüs üzerinde etkin rol oynar.
Livedo Retikülaris Belirtileri Nelerdir?
Livedo retikülaris belirtileri genellikle cilt üzerindeki renk değişimleri şeklinde ortaya çıkar. Bunun haricinde ise ciltte farklı çizgisel bir görünüm oluşabilir. Damarlı görünüm meydana gelir. Farklı kan ve damar hastalıklarına bağlı olarak görülen livedo retikülarisin belirtileri arasında şu maddeler yer alır:
- Mor ya da mavi renkli, damarlı ve desenli bir görünüm meydana gelir.
- Renk değişimi ve görüntü değişimi özellikle bacaklarda oluşur.
- Kollarda ve uyluk bölgesinde de renk değişimi meydana gelebilir.
- Renk değişimi ve damarlı görünüm, soğuk ile temasta daha fazla belirginleşir (herkeste bu şekilde bir etkisi olmayabilir)
- Stres nedeni ile yine renk ve görünüm artış gösterebilir.
- Parastezi başlar (parastezi, uyuşma ve karıncalanma hissi olarak tanımlanabilir)
Kişi soğuk havada dışarı çıktığında ya da cildine soğuk su temas ettiğinde, mor ya da mavi görüntünün daha belirgin hale geldiğini fark edebilir. Aynı zamanda yoğun stres altındaki kişilerde de bu durum aynı şekilde ortaya çıkabilir.
Livedo Retikülaris Tedavisi Nasıl Yapılır?
Livedo retikülaris tedavisi için öncelikle problemin temel sebebi teşhis edilmelidir. Hangi hastalık nedeni ile ciltte belirtiler görüldüğüne göre uygulanacak olan tedavi yöntemleri değişkenlik gösterir. Bu süreçte multidisipliner yaklaşım ile kişinin tedavi sürecine başlanır. Farklı doktorların bir araya gelerek sonuçları incelemesi gerekir. Durum dermatolojik olarak ya da romatolojik olarak değerlendirilir.
Livedo retikülaris romatoloji olarak değerlendirildiğinde, temel hastalık değerlendirilir. Otoimmün hastalıklar ya da vaskülit hastalıklar teşhis edilir. Bunun sonucunda ise hangi hastalık nedeni ile livedo oluşumu söz konusu ise o hastalığın tedavisine başlanır. Dermatolojik vasküler lezyonlar kontrol edilir. Ciltteki değişimler gözlemlenir. Semptomatik tedavi yöntemleri uygulanır.
Bu kontroller neticesinde ise ilaç tedavisine başlanır. Damarların tıkanıklığı giderilir ve damarlar genişletilir. Uygun ilaçların kullanımı önerilir. Kişinin cildinin soğuğa karşı olan tepkisi değerlendirilir. Vücut tepki veriyorsa soğuktan korunmak gerekir. Kişinin yaşam tarzını değiştirmesi ve sağlıklı beslenmesi de birçok hastalık riskini ortadan kaldırır.
Vasküler koruma sağlanması için düzenli olarak tansiyon ölçümü yapılmalıdır. Kan verilerek kolesterol değerleri takip edilmelidir. Ciltte lezyon oluşumu meydana geldiğinde, dermatologlara danışılması gerekir.
Livedo Retikülaris ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Livedo retikülaris nasıl teşhis edilir?
Livedo retikülaris teşhisi için önce fiziki muayene gerçekleşir. Kişinin cildindeki görünümler ve renk değişimleri incelenir. Daha sora ise kan testleri ve bazı labaratuvar testleri uygulanır. Testlerin sonuçları neticesinde görüntüleme yöntemleri kullanılarak kontroller gerçekleşir. Bazı durumlarda ciltte biyopsi için parça alınması gerekebilir. Yapılan bu işlemler sonrasında ise kişilere livedo retikülaris teşhisi konulur.
Hangi tetikleyiciler semptomları artırır?
Soğuk hava ve aşırı stres durumu, semptomları artırıcı özelliğe sahiptir. Anksiyete nedeni ile de kişinin semptomlarında artış meydana gelme ihtimali yüksektir. Tütün ve tütün ürünlerinin kullanımı, yüksel alkollü içecekler ve uyuşturucu madde kullanımı da semptomları artırır ve damarların daha fazla tıkanmasına yol açar. Kullanılan bazı ilaç türlerine bağlı olarak da kişilerde ortaya çıkan belirtilerin şiddetlenme ihtimali vardır. Regl döneminde bu belirtilerin şiddetlenmesi mümkündür. Doğum kontrol hapı kullanımına bağlı olarak kişinin semptomları şiddetlenebilir. Östrojen hormonunun artış göstermesi ya da azalması halinde, semptomlar daha belirgin bir hale gelir.
Tedavi ne kadar sürede etki gösterir?
Hastalığın tedavi süresi ve tedavinin etki süresi değişkenlik gösteren bir durumdur. Bunun nedeni ise livedonun altında yatan hastalığın ne kadar sürede tedavi edilebileceğidir. Her hastalığın tedavi süreci değişir. Aynı zamanda semptomların şiddeti de tedavinin etki süresini etkileyen durumlardan birisidir.
Kronik formlar nasıl yönetilir?
Öncelikle temel hastalığın teşhis edilmesi gerekir. Stres yönetiminin yapılması bu süreçte en önemli noktalardan birisidir. Zararlı ürünlerin tüketiminden kaçınılmalıdır. Doktor tarafından reçete edilen ilaçlar varsa bu ilaçların düzenli bir şekilde kullanılması gerekir. Bu süreçte doktor kontrolleri aksatılmamalıdır. Ciltte oluşan renk değişimi ve damarlı görünüm, kişinin psikolojisine zarar verebilir. Sosyal hayatta problemler yaşanmasına neden olabilir. Bu gibi durumlarda ise psikolojik destek alınmalıdır. Kronik formların yönetilebilmesi için cilt üzerinde ne zaman ve hangi nedenle değişimler meydana geldiğinin incelenmesi gerekir.