İster iş için seyahat ediyor olun ister yıllardır yapılacaklar listenizde olan bir tatile çıkıyor olun, uzun menzilli bir yolculuğu jet lag kadar hızlı bozup keyfinizi kaçıran pek az şey vardır.
Birden fazla saat dilimini geçmek, vücudunuzun doğal sirkadiyen ritmini altüst eder; bu da tam da gittiğiniz yerden en iyi şekilde yararlanmak isterken, kendinizi yorgun, uykusuz, dikkati dağınık ve konsantrasyonu düşük halde bulmanıza yol açar.
Jet lag her zaman tamamen önlenemese de uyku bilimciler ve seyahat uzmanları, etkisini azaltmanın basit ve bilimsel kanıtlara dayanan yolları olduğunu söylüyor. Yola çıkmadan önce uyku düzeninizi ayarlamaktan gün ışığına maruz kalma zamanınızı planlamaya, bol su içmekten öğünleri programlamaya ve hatta özel uygulamalardan yararlanmaya kadar pek çok yöntem, vücudunuzun yeni saat dilimine daha hızlı uyum sağlamasına yardımcı olabilir.
Bazı havayolları da uzun uçuşların etkileriyle mücadele etmek için özel olarak tasarlanmış uçak içi wellness programları başlatıyor.
Uzmanların daha çabuk toparlanıp seyahatinizin tadını daha erken çıkarmanız için önerdikleri yöntemler şöyle.
Jet lag, birden fazla saat dilimini hızla geçtiğinizde ortaya çıkan, vücudunuzun iç saati ya da sirkadiyen ritmindeki geçici bir bozulmadır.
Saatiniz yeni yerel zamana hemen uyum sağlasa da vücudunuzun gün–gece döngüsüyle senkronize olması daha uzun sürer; bu da gündüzleri uykulu, geceleri ise uyanık hissetmenize ve konsantre olmakta zorlanmanıza yol açar. Sık görülen diğer belirtiler arasında sinirlilik, sindirim sorunları ve uyanıklık düzeyinde azalma yer alır.
Geçtiğiniz saat dilimi sayısı arttıkça etkiler daha belirgin hale gelir. Vücut saatinin ileriye değil de geriye kaydırılmasını gerektiren doğuya doğru uçuşlara uyum sağlamak, batıya uçmaktan genellikle daha zor kabul edilir.
Jet lag’i tamamen engellemek güç olsa da uyku uzmanları, yola çıkmadan önce hazırlık yapmak, uçuş sırasında doğru tercihlerde bulunmak ve varır varmaz yeni düzene uyum sağlamak gibi adımların belirtileri ciddi ölçüde hafifletebileceğini belirtiyor.
Vücudun sıvı dengesini korumak, uykuyu önceliklendirmek ve gittiğiniz yerde doğal gün ışığında zaman geçirmek, iç saatinizi yeniden ayarlayıp daha hızlı toparlanmanıza yardımcı olacak en basit yöntemler arasında.
İşte jet lag’i önlemek için bazı öneriler:
Boots Online Doctor bünyesinde görev yapan aile hekimi Dr. Megha Pancholi, seyahat ederken sağlıklı kalmanın püf noktalarını paylaşıyor. Uyku düzenlemesinden varis çorabına kadar işte önerileri:
Uzun uçuşların beden ve zihin üzerinde ciddi bir yıpranma yarattığını kabul eden Fiji Airways, yolcuların kendilerini bitkin değil dinlenmiş hissetmelerini sağlamak için tasarlanmış yeni wellness programıFlyWell(kaynak İngilizce)i başlattı.
Program, kalkıştan Fiji’nin Nadi kentindeki lounge’a kadar yolculuğun her aşamasına yayılan, dolaşım, uyku, bilişsel performans, toparlanma ve kabin içi iyilik haline odaklanan beş bilim temelli ritüeli bir araya getiriyor.
Uzman wellness ortaklarıyla birlikte geliştirilen FlyWell, uzun uçuşların fiziksel etkilerini azaltmaya ve yolculuğun kendisini de tatil deneyiminin bir parçası haline getirmeye yönelik pratik öneriler ve araçlar sunuyor.
Fiji ile Los Angeles ya da San Francisco arasındaki seçili uzun hat uçuşlarında yolcular; odaklanma ve uykuya yönelik Magic Mind takviyelerini, sağlıklı uyku düzenini desteklemek için tasarlanan Ra Optics mavi ışık filtreli gözlükleri ve uçuş sırasında dolaşımı artırmaya yardımcı Firefly Recovery giyilebilir cihazlarını kullanabiliyor.
Eve dönüş öncesinde Nadi’deki Fiji Airways Premier Lounge’dan geçen yolcular, toparlanmaya destek olmak için Vital Red Light kırmızı ışık terapisi seansları rezerve edebiliyor. Aires Tech teknolojisi ise lounge alanına, seçili tatil köylerinin check-in noktalarına ve kabin ekibi tesislerine entegre edilerek yolculuğun tamamında daha sakin ve dinlendirici bir ortam yaratıyor.
Yolcuların jet lag etkilerini azaltmasına yardımcı olmak için tasarlanmış çeşitli uygulamalar bulunuyor.
Uyku ve sirkadiyen ritim uzmanlarıyla birlikte geliştirilen Timeshifter, güzergâhınız, yaşınız ve alışılmış uyku düzeniniz gibi bilgilere göre kişiselleştirilmiş jet lag planları oluşturuyor. Uygulama, saat dilimi değişikliklerinin etkisini en aza indirmek için ne zaman uyuyacağınıza, ışığa ne zaman maruz kalıp ne zaman kaçınacağınıza, ne zaman kafein alacağınıza ve uygunsa ne zaman melatonin kullanacağınıza dair adım adım öneriler sunuyor.
Michigan Üniversitesi’ndeki araştırmacılar tarafından geliştirilen Entrain ise vücudun biyolojik saatini matematiksel modellerle analiz ederek ışık maruziyeti ve uyku için kişiye özel programlar oluşturuyor. Kullanıcılar seyahat planlarını ve tipik uyku düzenlerini uygulamaya giriyor; Entrain de biyolojik saatin daha hızlı uyum sağlamasına yardımcı olmak için ne zaman uyunması ve gün ışığına çıkılması gerektiğine dair öneriler veriyor.
Kaynak: Euronews Sağlıklı Yaşam
