Hamilelikte bebek hareketleri ne zaman hissedilir sorusu tüm anne adaylarının merakla aradığı ve bebeği ile ilgili süreci öğrenebilmek kimi zaman da bu konuda telaşlanmalarından kaynaklanmaktadır. Gebelikte bebeğin hareketlerinin hissedilmesi canlanma(hızlanma) olarak tanımlanır. Bebek hareketleri kaçıncı gebelik olduğuna ya da haftasına bağlı değişebilir. Bu hareketler gebelikte bebek ile ilk karşılıklı iletişimdir ve bağı derinleştirir.

Bebeğin Hareketlerinin Hissedilmesi Nedir?

Gebelikte gelişmekte olan bebeğin, hamileliğin yaklaşık 12. haftasında hareket etmeye başlamasıyla anne tarafından hissedilmesidir. Çoğu zaman 16. haftaya kadar hissedilemeyebilir. 18- 24. haftalar bebeklerde hareketlerin hissedildiği giderek artığı evrelerdir. Bu aşamalarda da çok sıkı bir hareket sayısı yoktur. 32. hafta itibari ile de bebeğin hareketleri sabit kalabilir, doğum sancıları başlayana kadar bebeğin hareketlerini hissetmek normaldir. Bebek doğum sırasında da hareket eder.

Hamilelik sürecinde fetüsün ilk hareketlerinin hissedilmesi zamanı anne adaylarının en başta anlayamadıkları sonrasında da keyifle karşıladıkları dönemlerdendir. İlk aşamada anne adayları rahimdeki hareketin fetüsün hareketi olup olmadığını anlayamadıkları için gaz ya da bir rahatsızlık tedirginliği yaşamaktadırlar. Bu belli belirsiz küçük belirtilerin hissedilmeye başlanması bebeğin iyi olduğunu hissettirmesi nedeniyle de rahatlamaya neden olmaktadır.

Her bebek kendi hareket düzenini oluşturur. Benzersiz olan bebeklerin hepsinde hareket türü, bebeğin ne yaptığına, büyümesine ve gelişim aşamasına bağlı değişecektir. Bazı bebekler anne karnında fazla aktifken bazı bebekler daha sakindir.

Bebek Hareketleri Nasıl Hissedilir?

Her anne adayı için farklı şekilde tanımlanan ilk hareketler, genellikle bebeğin hareketi değil başka belirti ya da tepkilere benzetilmektedir. İlk aşamada karıştırıcı olması normaldir. Fetüs küçük ve hareketleri nazik ve yumuşaktır. Zamanla bebeğin hareketleri güçlenecek ve hareketlerin kalıpları netleşecektir.

Anne adaylarının belirttiği bebeğin ilk hareketlerine benzettilen durumlar:

  • Kelebek çırpınması
  • Küçük darbeler
  • Kabarcık ya da minik balon patlamaları
  • Küçük kas spazmları
  • Hafif yuvarlanma hissi
  • Titreme

Bebek Hareketleri Hangi Dönemde Hissedilir

Gelişmeye devam eden bebek, ilk hareketleri hamileliğin yaklaşık 12. Haftasında kendini göstermeye başlamaktadır. İlk aşamada bu hareketlerin hissedilmesi oldukça zor olabilir. 20. Haftaya kadar hissedilemeyen bebek hareketleri de oldukça normal kabul edilir. Bebek hareketlerinin hissedilmeye başlamasını etkileyen faktörler genel olarak şu şekildedir:

Daha önce bebek sahibi olunma durumu: rahim kaslarının önceki gebeliklerde gevşemiş olması ve harekete karşı hassasiyet gösterilmesine neden olabilir.

Plasentanın konumu: ön plasenta yani plasenta ve rahim ile karın arasında ilk hareketlerin hissedilmesini zorlaştırabilir.

Fetüs genel olarak hareketsiz ya da aktiftir.

Hareketlenme hissi karın bölgesinin alt kısmında, kasık kemiğinin yakınında hissedilir. Fetüs, ilk hareketlerin hafif olarak gerçekleştirir. Fetüs yaklaşık 12. Haftalarda rahmin yani karnın alt kısmında veya kasık kemiği hizasındadır. 20. Hafta ile birlikte rahmin üst kısmı fundus yani göbek deliğinin olduğu bölgededir. 20. Haftanın sonrasına kadar göbek deliği hizasından çok daha yüksek bir hareket hissedilemeyebilir.

20 ve 24. Haftalarında bir miktar hareket hissetmelisiniz. Bu erken fetal hareketler hakkında fikir edinmek ve doğum uzmanından destek alınabilir. Genellikle üçüncü trimester adı verilen 28. Haftanın içinde bulunulduğu zamanlarda iki saat içerisinde en az 10 hareketin hissedilmesi normal kabul edilir.

Fetüs, bu verilen süre ve sıklıktan az hareket ettiği gözlemlendiğinde ya da tekme gibi belirgin hareketler gözlemlenmiyorsa bebeğin yüksek olasılıkla sağlıklı olduğu ancak hareketlerinin hissedilebilecek derecede güçlü olmadığı için hissedilemiyor olunabilir. Bu durumlarda panik yapılmamalı, doktor ile görüşülüp görüntüleme yöntemleri ya da testlerle bebeğin durumu teyit edilebilir.

Üçüncü trimestera girerken fetal hareketler daha güçlü ve keskin hale gelir. Bu hareketleri tekmeler, yumruklar, dirsekler ve bebeğin içerde taklaları gibi çok net hissedilebilir. Bebekler anne karnında hıçkırık tutması yaşayabilir ve bu da üçüncü trimester döneminde hissedilir. Bu dönemde hareketlerin daha net şekilde hissedilmesi, bebeğin durumunu ve normal giden ya da gitmeyen durumların anlaşılmasında yardımcı olur. Bu konuda genellikle endişe edilecek bir durum olmayan birkaç günlük durma veya hareketlerde yavaşlama gibi durumlar gözlemlendiğinde doktor ya da ebe ile görüşmek doğru olabilir.

Bebeklerin Hareketlerini Artırmanın Yöntemleri

Bebekler anne karnında da tıpkı dünyaya gelen kişilerde olduğu gibi bazı rutin döngülere sahiptir. Uyku ve uyanıklık halleri gibi. Bu döngü genellikle gün içerisinde hareketlerin onları uykuya daldırıyor olması gibi durumlarda yaşanabilir ve bu zamanlarda çoğunlukla uyku halinde ve daha az hareketli olabildikleri gözlemlenmektedir. Bebeklerin anne karnında hareket ettiği fark edilmediğinde, denenebilinecek yollar şöyledir:

  • Meyve suyu, şekerli içecek veya yemek yemek: Anne karnında beslenen bebeğin, yenilen yiyeceklerin kan şekerinde yükselmeye sebep olması onları da hareketlendirir.
  • Yürüyüş yapmak: Yürüyüş gün içerisinde yapılan normal hareketlerin aksine rutin bir ritme ait olması ve annenin de kendini temiz havada hem daha iyi hissetmesi ile birlikte bebeğin de hareketlenmesini sağlayacaktır.
  • Karın bölgesine ufak basılar ve ovma: bebeklerin anne karnında da hareketsiz kalması sakinlikten olabilir. Biraz hareketlendirmek için onu tetikleyecek basılar etkili olabilir.
  • Ellerin karın üzerinde olup birkaç dakika konsantre olunarak bebeğin dinlenmesi. Genellikle hareketlerin etkisimi alışkanlık ya da yoğunluktan hissedemeyecek şekilde olunması da olasıdır.

Bu yapılanların etkisi görülmediğinde de aynı şekilde doktor ile iletişime geçmek en doğrusu olabilir.

Gebelikte Bebeğin Hareket Azalmasının Sebepleri

Bebeklerin hareketleri her birinde farklı şekilde gözlemlenir. Genel olarak az hareket etmediği ancak annenin hissedemediği durumlar:

  • Bebeğin hareketi esnasında annenin hareket halinde olması ve hissedememesi
  • Bebeğin sırtının rahmin ön tarafına dönük olması ve ters yatırıldığında (kolların ve bacakların önde konumlanması daha az hissedilmesime sebep olur.

Daha az hareketli olmasının diğer nedenleri:

  • Annenin ağrı kesici ilaç kullanması durumu
  • Alkol alınması bebek üzerinde etki yaratabilir
  • Tütün ürünlerinin plasentada bebeğin oksijene taşındığını etkiler
  • Bebeğin hasta olması
  • Bebekte kasları ya da sinirleri etkileyen bir rahatsızlık olması durumunda nadir olsa da hamileliğin erken dönemlerinde hissedilmesi
  • Gebeliğin hangi haftada olduğu

Gebelikte Haftalara Göre Hareket Yavaşlaması Sebepleri

Bebekler belli haftalarda daha belirsiz doğuma yakın olan aylarda daha belirgin hareketler edebilir. Bu hareketler bebekle de alakalı olabilir hissetme konusunda zorluk yüzünden de olabilir. Tamamen bir sağlık sorununu tanımlamayan bu durumlarda kontrollü olmak önemlidir. Belirli şekillerde doktor kontrolleri ile gözetim altına alınır.

24 haftalık veya altındaki gebelikler

Bebeklerin 24. Haftaya kadar hareket ettiği hissedilmediğinde, ebe veya doktor ile görüşülmesi bebeğin kalp atışlarının kontrol edilmesi önemlidir. Ultrason taraması ile bebeğin sağlık taraması yapılmalıdır.

24 ile 26 hafta gebelik

Doktor ile en yakın zamanda iletişime geçilmesi olası problemlerin önüne geçmekte faydalıdır. Doktorlar doğum öncesinde kontrolden geçirerek durumu gözetim altında tutar. Bu kontroller genellikle:

  • Rahmin boyutunun kontrolü: rahim beklenenden büyük ya da küçük ise bebeğin büyümesini gelişimini kontrol etmek için ultrason taraması gerekir.
  • Kan basıncının ölçülmesi
  • İdrarda protein olup olmadığının test edilmesi: gebelik zehirlenmesi denilen preeklampsi durumu yaşanabilir.

26 haftadan fazla gebelikler

Bebeklerde hareketlerin yavaşlamasını 26 haftadan fazla gebeliklerde gözlemlenmesi doktorların riskli bir şey yaşanmaması için çeşitli önlemler alması için önemlidir. Doktorlar:

  • Öncelikle bebeğin hareketleri hakkında sorular sorarak durumu öğrenmek ister.
  • Bebeğin kalp atışlarının kontrol edilmesi, karın büyüklüğünün ölçülmesi de dahil olan doğum öncesi bir kontrol yapar.
  • Bebeğin kalp atışı genellikle en az 20 -30 dakika arası izlenmektedir. Bebek kalp atışları hareket ettikçe kalp hızının artığını da görmek mümkündür.

Aşağıdaki durumlarda ultrason taraması istenebilir.

  • Hamilelikte ölü doğum nedeni yaratabilen risk faktörleri varsa,
  • Bebeğin kalp atışının normal ancak hareketlerinde normalden daha yavaş olması
  • Hamilelikte fetal hareketlerin azalması
  • Karnın beklenenden daha küçük ya da büyük olması

Gebelikte Bebeğin Hareketleri İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Bebeğin ilk hareketleri neye benzer?

Anne adayları, bebeklerinin hareketlerini ilk hissettiğinde kelebek kanat çırpması, bağırsak gazı, balon patlaması gibi etkilere benzetmektedir.

Bebeğin ilk hareketleri nerede hissedilir?

İlk dönemlerde kasık kısmında hareketlenmeler hissedilir.

Bebekler ilk üç aylık dönemde hareketli olur mu?

3 aylık bebeklerde bacaklarının ve ellerinde hareketlenme olur. Hafif itişler hissedilir.