Sitikolin (CDP-kolin), hücre membranı fosfolipid sentezindeki rolü, nörotransmitter düzenleyici etkileri ve nöroprotektif özellikleri nedeniyle bilişsel bozuklukların tedavisinde potansiyel bir ajan olarak uzun süredir araştırılmaktadır. Bu sistematik derlemenin amacı, yaşlı bireylerde ve bilişsel işlev bozukluklarında sitikolin kullanımına ilişkin güncel klinik kanıtları PRISMA 2020 rehberine uygun biçimde değerlendirmektir.
Literatür taraması PubMed, Scopus, Web of Science ve Cochrane veri tabanlarında 2010–2025 yılları arasında yayımlanan çalışmalarla sınırlandırılmıştır. İnsan katılımcılarla yürütülen randomize kontrollü çalışmalar ile prospektif ve retrospektif gözlemsel çalışmalar derlemeye dahil edilmiştir. Uygunluk açısından tam metni değerlendirilen 58 makaleden nihai olarak dahil edilme kriterlerini karşılayan 16 çalışma sistematik derlemeye alınmıştır.
İncelenen çalışmaların bir bölümünde sitikolin kullanımının bellek, dikkat ve yürütücü işlevler gibi bilişsel alanlarda ölçülebilir değişikliklerle ilişkili olduğu bildirilmiş; bu bulgular özellikle hafif bilişsel bozukluk ve vasküler bilişsel bozukluk olgularında daha belirgin görülmüştür. Sonuçlar çalışmalar arasında tutarlılık göstermemekte olup, örneklem büyüklüğü, izlem süresi ve metodolojik kalite açısından belirgin heterojenlik mevcuttur.
Mevcut kanıtlar, sitikolinin yaşa bağlı bilişsel gerileme ve erken evre bilişsel bozukluklarda potansiyel bir destekleyici ajan olarak değerlendirilebileceğine işaret etmekle birlikte, etkinliğine ilişkin kesin çıkarımlar yapılabilmesi için daha geniş örneklemli, körleme içeren ve metodolojik açıdan güçlü randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.