Bu çalışmanın amacı, farklı bilişsel–motor taleplere sahip laparoskopik simülasyon görevleri sırasında elde edilen düşük yoğunluklu, mobil EEG kayıtları kullanılarak cerrahi becerinin güvenilir şekilde sınıflandırılıp sınıflandırılamayacağını değerlendirmektir. Bu kapsamda, ağırlıklı olarak motor beceri gerektiren Peg Transfer görevi ile daha yüksek bilişsel–motor entegrasyon gerektiren String Pass (ip geçirme) görevi karşılaştırılarak görev bağımlı nöral ve davranışsal ayırt edilebilirlik incelenmiştir.Amaç: Bu çalışmada, farklı bilişsel–motor gereksinimlere sahip iki laparoskopik simülasyon görevi sırasında elde edilen EEG verileri kullanılarak cerrahi beceri düzeylerinin makine öğrenmesi yöntemleriyle sınıflandırılabilirliğini araştırmak amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Cerrahlar ve deneyimsiz katılımcılar iki standart laparoskopik simülasyon görevini gerçekleştirmiştir: Peg Transfer ve String Pass. EEG verileri, gerçekçi eğitim ortamlarında uygulanabilirliği sağlamak amacıyla seyrek elektrot yerleşimine sahip mobil bir EEG sistemi kullanılarak kaydedilmiştir. Göreve bağlı EEG özellikleri, özellikle bantlara özgü spektral güç değerlerine odaklanılarak çıkarılmış ve lokal osilatuar aktiviteyi karakterize etmek için kullanılmıştır. Elde edilen özellikler, cerrahi uzmanlık düzeylerini ayırt etmek amacıyla bir Support Vector Classifier (SVC) modelinin eğitilmesinde kullanılmıştır. Davranışsal performans görev tamamlama süresi ve reaksiyon süresi ile değerlendirilmiş, öznel iş yükü ise NASA Task Load Index (NASA-TLX) ölçeği kullanılarak ölçülmüştür.Bulgular: Sınıflandırma performansı görev türüne bağlı belirgin bir örüntü ortaya koymuştur. EEG güç analizleri, daha karmaşık olan String Pass görevi sırasında cerrahlar ile öğrenciler arasında daha belirgin ve daha yaygın beyin aktivasyonu farklılıkları olduğunu göstermiştir; buna karşın Peg Transfer görevi sırasında nöral farklılıklar daha zayıf ve daha lokalize bulunmuştur. Göreve bağlı EEG özellikleri kullanılarak gerçekleştirilen SVM tabanlı sınıflandırma, String Pass görevi için daha yüksek ayırt edici performans göstermiştir ve en güçlü ayrım theta bandında gözlenmiştir (AUC = 0.88). Buna karşılık Peg Transfer görevi, tek bant düzeyinde zayıf ayırt edici güce sahip bulunmuştur. Davranışsal sonuçlar da makine öğrenmesi bulgularıyla uyumludur: uzman cerrahlar ve tıp öğrencileri String Pass görevi sırasında tamamlama süresi ve reaksiyon süresi açısından daha net şekilde ayrışırken, Peg Transfer görevi için gruplar arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. NASA-TLX ile ölçülen öznel iş yükü puanları ise her iki görev için de gruplar arasında anlamlı farklılık göstermemiştir.Sonuç: Bu bulgular, azaltılmış ve düşük yoğunluklu bir EEG düzeni kullanılarak cerrahi uzmanlığın güvenilir şekilde sınıflandırılabileceğini göstermekte ve bu yaklaşımın gerçek zamanlı ve objektif beceri değerlendirmesi için potansiyel taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu strateji, cerrah sertifikasyon süreçlerinde objektif değerlendirmeyi destekleyebilir ve yetkinlik temelli cerrahi eğitim programlarının geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
SAĞLIK MAKALESİ
30 Eylül 2026
28 Görüntülenme
İki farklı laparoskopik cerrahi eğitim görevinde optimal EEG yerleşimleri kullanılarak makine öğrenmesi ile cerrahi beceri tahmini
Giriş