Bu çalışma, iş sağlığı ve güvenliği literatüründe kritik bir öneme sahip olan “güvenlik performansı” kavramının entelektüel yapısını, gelişim sürecini ve güncel araştırma eğilimlerini bütüncül bir perspektifle haritalandırmayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Web of Science veri tabanından elde edilen ve 2000-2025 yılları arasını kapsayan 752 akademik yayın incelenmiştir.
Verilerin analizinde; betimsel istatistikler, bibliyometrik ağ haritalamaları ve kavramsal yapı analizlerini içeren çok yönlü bir metodoloji izlenmiş; BibExcel, VOSviewer, CiteSpace ve Biblioshiny yazılımları kullanılmıştır. Analiz bulguları, güvenlik performansı araştırmalarının kronolojik olarak üç temel evreden geçtiğini göstermektedir.
Bunlar; “güvenlik kültürü ve iklimi” odaklı başlangıç dönemi (2000-2010), “sistem ve davranış” odaklı olgunlaşma dönemi (2010-2018) ve “liderlik, teknoloji ve analitik karar verme” odaklı güncel dönem (2019-2025) evreleridir. Çalışma, alanın teorik modellemeden ziyade “uygulama” ve “güvenlik liderliği” konularına yöneldiğini; “tükenmişlik” ve “stres” kavramlarının yükselişiyle güvenliğin psikososyal bir derinlik kazandığını ortaya koymaktadır.
Ayrıca, kaza sonrası verilere dayalı reaktif yaklaşımların yerini, veriye dayalı öngörü ve öncü göstergelere bıraktığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma; sürdürülebilir güvenlik performansı için yöneticilerin “geleneksel işlemci” rolünden “dönüştürücü lider” rolüne geçmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Ayrıca teknik önlemlerin Endüstri 5.0 prensipleriyle uyumlu insan merkezli yapılar ve yapay zeka destekli hibrit yönetim modelleriyle bütünleştirildiği bir dijital dönüşüm sürecine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.