Amaç

Dil gecikmesi, çeşitli gelişimsel durumları kapsayan yaygın ve heterojen bir klinik tablodur. Bu çalışmanın amacı, dil gecikmesi ile başvuran çocuklarda ebeveynlerin çocuk gelişimi bilgisini değerlendirmek ve bu bilgi ile ilişkili faktörleri incelemektir.Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, dil gecikmesi ile başvuran 12–42 ay arasındaki 122 çocuk dahil edilmiştir. Gelişimsel pediatri uzmanları tarafından klinik gelişimsel değerlendirme, serbest oyun sırasında klinik gözlem, Bayley Bebek ve Küçük Çocuklar İçin Gelişim Ölçeği, Dördüncü Baskı (Bayley-4) ve otizm spektrum bozukluğu için DSM-5 tanı ölçütlerine dayalı değerlendirmeyi içeren kapsamlı gelişimsel değerlendirmeler yapılmıştır. Değerlendirme bulgularına göre çocuklar iki gruba ayrılmıştır: izole dil gecikmesi (n = 76) ve çok alanlı gelişimsel gecikmeleri olan grup (global gelişimsel gecikme ve otizm spektrum bozukluğu dahil) (n = 46). Ebeveynlerin çocuk gelişimi bilgisi, Ailelerin Gelişim Bilgisi Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca sosyodemografik özellikler ve gelişimsel bakım uygulamaları kaydedilmiştir.Bulgular: Çok alanlı gelişimsel gecikmeleri olan çocuklar, izole dil gecikmesi olan çocuklara göre anlamlı olarak daha büyüktü (p = 0.006). İzole dil gecikmesi grubunda anne ve baba eğitim düzeyleri daha yüksekti (sırasıyla p = 0.020 ve p = 0.026). Anne gelişim bilgi puanları da bu grupta anlamlı olarak daha yüksekti (p = 0.008) ve kitap okuma sıklığı daha fazlaydı (p = 0.007). Tanı grupları arasında baba gelişim bilgisi puanları bakımından anlamlı bir farklılık bulunmadı (p = 0.965). Çok değişkenli lineer regresyonanalizinde, daha yüksek anne eğitimi (β = 0.374, p = 0.001) ve çocuğun erkek cinsiyette olması (β = 0.252, p = 0.009), anne gelişim bilgi puanları ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Ek olarak, anne gelişim bilgi puanları ile Bayley-4 bilişsel bileşik puanı, dil bileşik puanı ve alıcı dil ölçek puanı arasında anlamlı pozitif korelasyon saptanırken, baba gelişim bilgi puanları ile Bayley-4 alan puanları arasında anlamlı ilişki bulunmadı.Sonuç: Dil gecikmesi, izole bir dil güçlüğünden ziyade daha geniş bir gelişimsel kırılganlığın göstergesi olabilir ve bu durum kapsamlı gelişimsel değerlendirmenin önemini ortaya koymaktadır. Ebeveynlerin çocuk gelişimi bilgisi anne eğitim düzeyi ile ilişkili olabilir ve ebeveyn eğitimine yönelik girişimlerin güçlendirilmesi erken gelişimsel sonuçları destekleyebilir.