Türkiye’nin uyuşturucu gerçeğini, bağımlılık tedavisi ve alternatif yöntemleri sosyal ve psikolojik boyutlarla ele alan ayık yaşamlar isimli belgesel serisi izleyiciyle buluşmaya hazırlanıyor. Yapımcılığını gazeteci ve yazar Hande Karacasu’nun üstlendiği belgesel, “Sosyal Çürüme”nin bir ayağı olan uyuşturucuyu birçok perspektiften ele alıyor.
Hande Karacasu’nun yapımcılığını üstlendiği, ICRYPEX'in
katkılarıyla hazırlanan “Ayık Yaşamlar” belgeseli, Türkiye’nin uyuşturucu
dosyasını masaya yatırıyor. Birçok doktor, bağımlılık danışmanı ve gazetecinin
katkılarıyla hazırlanan 10 bölümlük belgeselin ilk bölümü yayınlandı.
Yeni Milli Güvenlik
Sorunu: Bağımlılık
Belgesel, uyuşturucu bağımlılığının Türkiye’de yaygın hale
gelmesiyle birlikte sosyal çürümenin bir ayağı olarak tüm toplumu nasıl
terörize ettiğini, bağımlılığın Türkiye’de nasıl milli güvenlik sorununa
dönüştüğünü ele alıyor. Uyuşturucunun ülkeye giriş sürecini, neden yaygınlaştığını,
uyuşturucu bağımlılığının nedenlerini, bağımlılık tedavisinin çeşitli ve
alternatif yöntemlerini sosyal ve psikolojik boyutlarıyla ele alan belgesel
toplumun farklı kesimlerinden gerçek yaşam öykülerine yer veriyor.
Belgesel ayrıca, bağımlılığın iş gücü kaybından aile
içi şiddete, eğitimdeki başarısızlıktan artan suç oranlarına kadar uzanan
sonuçlar detaylı bir şekilde analiz ediyor. “Ayık Yaşamlar”, uyuşturucuyla
mücadelede çözüm odaklı bir perspektif sunarak, aktif politikalar ile ve toplumsal
dayanışmanın önemine de dikkat çekiyor.
İlk Bölümde
Paylaşılan Çarpıcı Veriler
Uyuşturucu sosyal medyada çok kolay erişilebilir bir madde
haline geldi. Uyku keki diye satılan sevimli gösterilen çikolata külahları
şeklinde sakız şeklinde uyuşturucular mevcut.
Sosyal medyada ikonlar şifre olarak kullanılıyor ve
satış aleni şekilde gruplarda gerçekleştiriliyor.
Bağımlıların üçte biri 13, dörtte üçü 18 yaşında. Birçoğu
ilk kez madde kullanımını 18 ve öncesi yaşlarda gerçekleştirmiş.
2023 yılında yaklaşık 350 bin kişi ayakta tedavi olmak
üzere toplamda 365 bin kişi uyuşturucu tedavisi gördü. Alternatif tedavi
alanlar ise bu rakama dahil değil.
Avrupa Uyuşturucu ve Bağımlılık Merkezi’nin 2023 yılı
raporuna göre, 41 farklı uyuşturucu çeşidi mevcut. Bunların 6’sından 3’ü ise en
çok Türkiye'de yakalanıyor. Metamfetaminin yüzde 81’i, kenevirin yarısı eroinin
yüzde 31.8’i Türkiye'de ele geçirildi.
Geçen yıl 300 madde bağıntılı ölüm gerçekleşti.
Bunların yüzde yüzde 40’ı metamfetamin yüzünden yüzde yüzde 14’ü eroin yüzünden
hayatını kaybetti.
Türkiye, İran'dan Avrupa ülkelerine uzanan Balkan rotası
üzerinde bulunuyor. Ancak sadece transit değil hedef ülke olarak tanımlanıyor.
Suç grupları, eroin ve morfinin yakalanması sebebiyle sentetik tarzı
uyuşturucular fentanil gibi maddelere yöneliyor. Balkan rotasında Afganistan,
İran ve ülkemize kadar olan güzergah sağlıkla metamfetamin kaçakçılığına
rastlanıyor.
Bir başka tehlikeli sentetik uyuşturucu ise captagon
orijinal ilaca benzer amfetamin içeren haplar üretimi. Yakın ve Ortadoğu
coğrafyasında Suriye, Lübnan ve bu ülkelere kıyasla daha az olsa da üründe
gerçekleşiyor.
Türkiye'de ekonomik sebepler, ailesel sebepler, sosyal çevre
hatta bazen eşlik eden başka hastalıklar, duygu, durum bozuklukları da
uyuşturucu madde kullanımına başlamada etken rol oynayabiliyor.
Kimler Konuk Olacak, Hangi Konular İşlenecek?
“Hande Karacasu” YouTube kanalında yayınlanacak 10 bölümlük
belgesel serisi Türkiye’nin güncel uyuşturucu sorununu tüm detaylarıyla ortaya
seriyor. Sanatçı Umut Akyürek ve Oktay Ertuğrul kızları Melek Bal’ın 4. Tedavi
sürecinde alternatif tedavi yöntemlerinin faydalarını anlattı, Oktay Ertuğrul
Türkiye’de uyuşturucu bağımlılığında korkutan verileri açıkladı.
Sporcu-Anlatıcı Bilgehan Demir dünyaca ünlü sporcuların sporla birlikte
bağımlılıktan kurtulma hikayelerini anlattı. AMATEM Direktörü Prof. Dr. Nesrin
Dilbaz bağımlılık terapisindeki son teknolojik gelişmeler ve yöntemleriyle
ilgili bilgi verdi. Klinik Psikolog Esra Çavuşoğlu Eski bir bağımlı ve yeni bir
bağımlılık uzmanı olarak hayata geçirdiği alternatif tedavi merkezini anlattı.
Gazeteci Batuhan Çolak uluslararası uyuşturucu kaçakçılığı ve ticaretinde
Türkiye’nin konumunu ve kaçakçılık ile mücadelenin önündeki engelleri ortaya
koydu.
Sosyolog Zeliha Bürtek, sosyal çürümenin bir ayağı olan
uyuştucu bağımlığının sosyolojik çıktılarını ve hükümet politikalarının olumsuz
sonuçlarını açıkladı. AMATEM Kurucusu Prof. Dr. Mansur Beyazyürek, uyuşturucu
bağımlılığı tedavisinde Türkiye’deki politika eksikliklerini ve tedavi
uygulanması gereken komisyon çalışmaları ve yöntemleri hakkında bilgi verdi.
Prof. Dr. Onur Noyan, bağımlılık tedavisine dünyadaki son teknolojik
gelişmeleri ve yeni ilaç tedavilerini anlattı. Eski Mali Şube Müdürü Furkan
Sezer ise uyuşturucu kaçakçılığının Ortadoğu’dan Türkiye’ye göçüne ve
yabancılara kolaylıkla vatandaşlık verilmesiyle olan bağlantısına değindi.
