Sağlığa Evet Dernek Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, Ekonomist Prof. Dr. Hurşit Güneş ile Sağlığa Evet Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Tanzer Gezer'in konuşmacı olduğu ‘’Tütün Kontrolü Stratejisi Olarak Tütün Vergilendirmesi’’ adlı basın bilgilendirme toplantısında, endüstrinin yeni ürün tehlikelerine, tütün kontrolünde fiyat ve vergilendirmenin etkisine, tütün ürünlerinin akut zararlarına vurgu yapıldı. Toplantıda, tütün ürünlerinin enflasyon sepetinden çıkarılması konusuna değinilerek, fiyatının yükseltilmesi ve tüm tütün ürünlerinin sigara ile aynı düzeyde vergilendirilmesi önerildi.

Prof. Dr. Elif Dağlı, “Dünden Bugüne Tütün ve Kontrolü” ve “Gelecek Dönemin Ev Ödevleri” başlıklı sunumuyla Türkiye’de tütün ürünlerinin kullanım oranlarının geçmişten günümüze artış gösterdiğini ve buna bağlı olarak da akciğer kanserinde doğru orantıda bir artış olduğunu söyledi. Dağlı, sözlerine devam etti: “Tütün kullanımı en önemli önlenebilir ölüm nedenidir. Dünyada hâlâ her yıl sekiz milyon kişi tütün ürünlerini kullandıkları için yaşamlarını kaybediyor. Tütün tüketimini azaltmak için en etkili yöntemin, tütün vergileri ve fiyatlarını önemli ölçüde artırmak olduğu Dünya Sağlık Örgütünün Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesinin 6. maddesinde bildirilen bir hükümdür. Tütün kullanıcılarının yüzde sekseni, ekonomik düzeyi düşük ve orta olan ülkelerdedir. Dünyada 1,3 milyar kişi sigara kullanıyor. Küresel nüfusun yüzde 22,3 ‘ü, erişkin erkeklerin yüzde 36,7’si tütün kullanmaktadır. Bununla birlikte tütün üreticilerinin elde ettiği kazanç 2021’de 849,9 milyar dolar, 2022’de 867,6 milyar dolardır, bu kazancın 2030’a gelindiğinde ise 1049,9 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir. Tütün satıcının önerdiği gibi kullanıldığında müşterisinin yarısını öldüren ve hala yasal bir şekilde satılan tek üründür. 20. yy’da 100 milyon kişiyi öldürmüştür, 21.yy’da 1 milyar kişiyi öldürecektir. Tütün her yıl 1,2 milyonu pasif etkilenmeden olmak üzere 8 milyon kişinin ölümüne yol açmaktadır” ifadelerini kullandı.

Açıklamalarına devam eden Prof. Dr. Dağlı, elektronik sigaraların aksi ispat edilene kadar tehlikeli kabul edilmesi gerektiğini, nikotin bağımlılığının giriş kapısı olduğuna dikkat çekti. “Tatlandırıcıları ve aromaları çocuklar için cazip hale getirilmiştir. E-sıvı aromaları yasaklanmalıdır. Çocuklar kimyasalların akut ve kronik etkilerinden korunmalıdır” diye ekledi.

“Sigara Fiyatı Artarsa Kullanım Düşer”

Ekonomist ve siyasetçi Prof. Dr. Hurşit Güneş ise, “Tütünün Vergilendirilmesi” başlıklı sunumunda, tütün ve tütün ürünlerinin vergilendirilmesi ile sigara kullanımının azaltılabileceğini ön gördüklerini ve bu alanda yapılan çalışmaya göre, sigara fiyatlarının yüksek olduğu ülkelerde kullanımın da aynı oranda düştüğünün gözlemlendiğini aktardı.

‘’Tütün Endüstrisine Yatırım Teşviki Kaldırılmalıdır’’

Sağlığa Evet Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Tanzer Gezer; halk sağlığı için tütün endüstrisine yatırım teşviki uygulamasının kaldırılması gerektiğini belirterek, tüm tütün ürünlerinin sigara ile aynı düzeyde vergilendirilmesini önerdi: “Halk sağlığı politikaları ile tütün endüstrisi çıkarları arasında uzlaşmaz çelişki vardır. Yatırım teşvikleri tütün ürünlerini olumlar mahiyettedir, tütün kontrolünü zedelemektedir. Arz azaltımı politikasına geçilmelidir. Endüstriye teşvik vermek yerine yaptırım uygulanmalıdır. Tütün üreticileri başka üretimlere teşvik edilmelidir. Tütün vergilendirmesi periyodik olarak ve enflasyondan az olmayacak şekilde uygulanmalı, endüstri lehine esnetilmemelidir. Tütün ürünleri enflasyon sepetinden çıkartılmalıdır” ifadelerini kullandı.