Tırnaklarımız parmak uçlarına destek vererek dokunma ve
taşımayı sağlayan önemli yapılar olduğu gibi kozmetik olarak da hayatımızın
merkezinde yer alıyorlar. Bakımlı olmanın en önemli göstergelerinden biri olan
tırnaklarımız aynı zamanda pek çok ciddi hastalığın işareti de olabiliyor. Acıbadem International Hastanesi Dermatoloji
Uzmanı Dr. Şenay Ağırgöl, bu nedenle tırnaklarda
aniden oluşan veya giderek artış gösteren değişimlerde hekime başvurmak
gerektiğine dikkat çekerek, “Yaygın görülen pek çok önemli hastalık tırnakların
renginde, şeklinde veya yüzeyinde oluşan değişimlerle kendini belli edebilir.
Değişimlerin dikkate alınması, çeşitli dermatolojik veya sistemik hastalıkların
tanı konulmasına yardımcı olabilir. Bu nedenle kişinin tırnak değişimini
açıklayacak protez tırnak ve yapıştırıcı kullanmak gibi belirgin bir
aktivasyonu yoksa dermatoloji hekimine başvurmasında fayda vardır.” diyor. Dermatoloji
Uzmanı Dr. Şenay Ağırgöl, tırnaklarda oluşan değişimlerin işaret edebilecekleri
bazı hastalıkları anlattı; önemli öneriler ve uyarılarda bulundu.
Sarı tırnak
Tırnak ve çevresindeki dokuların giderek kalınlaşırken
tırnakların sarı renk almaya başlaması ‘sarı tırnak sendromu’ olarak ifade
ediliyor. “Tüm tırnakları etkileyen sarı
renk önemlidir ve bu tablo akciğer hastalıkları, lenfödem ile kronik sinüzitle
ilişkili olabilir” bilgisini veren Dr. Şenay Ağırgöl, şöyle devam ediyor: “Deri
hastalıklarında sarı renk değişikliği en sık mantar nedeniyle görülür. Mantar
ilerlediği zaman tırnağın sertliğini bozar. Tırnak yumuşak ve kırılgan hale gelerek
kalınlaşır, ardından dökülür. Erken fark edilirse kolayca tedavi
edilebilir, ancak kalınlık artınca aylar
süren ilaç tedavisi kullanmak gerekir”
Kaşık tırnak
Tırnak bombeliğinin değişerek tırnak ortasının çökük,
kenarlarının kalkık hale gelmesi ‘kaşık tırnak’ olarak ifade ediliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. Şenay Ağırgöl, kaşık
tırnağın en sık demir eksikliği anemisi nedeniyle oluştuğunu vurgulayarak,
“Ayrıca tiroit, tip 2 diyabet ve plummer vinson gibi yemek borusu
hastalıklarında veya kanserlerde de kaşık tırnak oluşabilir. Tırnaklar kaşık
şeklini almaya başladıysa, en azından vücuttaki demir miktarına baktırmakta
fayda vardır.” diyor.
Tırnakta bombeleşme
Normalde iki tırnak birbirine değdirilince elmas deseni
görülürken, tırnağın bombeliği arttığında bu görüntü bozuluyor. Tırnakta
bombeleşme; akciğer hastalıkları, kalp hastalıkları, akciğer kanseri, kalp zarı
enfeksiyonları, doğumsal kalp hastalığı, akciğer absesi, inflamatuar bağırsak
hastalıkları, siroz ve sindirim sistemi kanserlerinin belirtisi olabiliyor. Tek
taraflı bombelik artışı da aynı taraftaki damarlarda oluşan bir soruna işaret
edebiliyor.
Teri tırnağı
Tırnak yatağının uç kısmında az bir bölümünün ince bant
şeklinde kırmızı ve kahverengi, diğer kısmının ise tamamen beyaz renk alması
‘teri tırnağı’ olarak adlandırılıyor. Karaciğer hastalıkları, siroz, otoimmün
hepatit, romatoit artrit, reiter sendromu, tip 2 diyabet, kalp hastalıkları
veya böbrek yetmezliğinin belirtisi olabiliyor. Teri tırnağının ilerleyen yaşla
birlikte görülme sıklığının arttığını belirten Dr. Şenay Ağırgöl, “Tırnak dip
kısımları beyaz ve ucu ay şeklinde bir görünüm aldıysa hekime başvurmak
gerekir” diyor.
Yüksük tırnak
Tırnak üzerinde minik çukurcukların oluşturduğu yüksük
tırnak genellikle cilt hastalıkları sebebiyle oluşuyor. En yaygın nedenlerinden
biri olan el egzamaları uzun süre devam ederse ve tedavi edilmezse tırnak
yapısını da bozabiliyor. Ayrıca sedef, sarkoidoz,
lupus ve liken hastalıklarında da çukurcuklar görülebiliyor. Tüm tırnakları
etkileyen yüksük tırnak şiddetli bir saçkıran nedeniyle de gelişebiliyor.
Beyaz tırnak
Beyazlık tırnağın tamamını kaplayabileceği gibi çizgisel
veya noktasal şekilde olabiliyor. Beyaz tırnaklar çoğunlukla manikür ve tırnak
yeme gibi sorunlardan kaynaklansalar da bazen altta sistemik veya genetik bir
hastalık yatabiliyor. Arsenik ve ağır metal zehirlenmeleri, vitamin eksiklikleri, böbrek yetmezliği,
sinir hastalıkları, polisitemia vera, hemokromatozis, kindler sendromu ile lupus hastalıklarının
yanı sıra organ nakli ve ilaçların yan etkileri sebep olabiliyor. Dermatoloji Uzmanı
Dr. Şenay Ağırgöl, deri hastalıklarında da sedef, liken, tırnak mantarı,
saçkıran ve vitiligo hastalıklarının beyaz tırnağa yol açabileceğini
vurgulayarak, “Her beyaz tırnak hastalık değildir, ancak hekimin değerlendirmesinde
fayda vardır” diyor.
Kırılgan tırnak
En çok el tırnaklarında görülen ‘kırılgan tırnak’ genellikle
vücutta su ve yağ içeriği azaldığı zaman oluşuyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. Şenay Ağırgöl, travmalar,
liken, saçkıran ve darier hastalığı, egzama gibi cilt hastalıkları ile tiroit
hastalıkları, beslenme bozuklukları ve romatizmal hastalıklar gibi sistemik
hastalıkların, çinko ile C vitamini, E vitamini
eksiklikleri ile ilaçların yan etkilerinin de tırnakların kırılmasına neden
olabileceğini belirterek, sözlerine
şöyle devam ediyor: “Kırılgan tırnaklarda öncelikle buna yol açan hastalık
varsa, tedavi edilmelidir. Destekleyici ve takviye edici gıdalar verilebilir.
Demir, çinko ile biotin tırnak kırılganlığını azaltmada etkili olabilir. Tırnak
nemlendiricileri ve kısa süreli tırnak cilası uygulamak da tırnağı destekleyebilir”
Tırnak ayrılması
Tırnak plağı tırnak yatağından ayrılınca, araya renk yapan
bakterilerin girmesi nedeniyle tırnak yeşil
veya kahverengi renk alabiliyor. Mantarlar da bu açıklıktan tırnağa
eklenebiliyor ve bunun sonucunda tırnak kalınlaşabiliyor. Tırnak ayrılması
genellikle travma, tırnak mantarı ve egzama gibi etkenler sonucu oluşsa da
bazen sebebi bulunamıyor. Dr. Şenay Ağırgöl, tırnak ayrılmasının tedavisinde
travma, su ve deterjandan kaçınmanın en önemli basamak olduğunu belirterek, “Ayrılan
bölgelere enfeksiyon eklenmemesi için dikkat edilmelidir. Tırnak yatağı sert
şekilde temizlenmemelidir. Temizlik yaparken plastik eldiven altına pamuklu
eldiven takılmalıdır. Tırnaklar düzelene kadar kalıcı tırnak uygulamalarından
kaçınılmalıdır” diye konuşuyor.
