Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu,
Türkiye'nin son 22 yılda sağlık hizmetlerinde önemli bir mesafe kat
edildiğini ifade ederek, “Sağlık hizmeti sunumunda devreye aldığımız
teknoloji, alt yapı, yazılım ve uygulamalar, Türkiye'de dijital dönüşümün
öncüsü oldu. Dijital sağlık alanında dünya çapında marka ülke haline
geldik. Sağlığın bugününü değiştiren ve geleceğini etkileyen bir dizi
dijital sağlık uygulamasına imza atmış bulunuyoruz” dedi.
Antalya'da düzenlenen HIMSS'24 Eurasia Konferansı ve Fuarı'nda
konuşan Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, Türkiye'nin son 22
yılda sağlık hizmetlerinde önemli bir mesafe kat edildiğini,
sürdürülebilir, bilim ve teknoloji üreten sağlık altyapısını
güçlendirdiklerini belirtti.
Türkiye sağlık sisteminde 22
yıllık büyük dönüşüm
Sağlık hizmetlerinde dijitalleşme ve teknolojinin öncü
bir rol oynadığını vurgulayan Bakan Memişoğlu, yapay zeka uygulamalarının da
hızla geliştiğine dikkat çekti. Memişoğlu, teşhis, tedavi, rehabilitasyon ve
sağlığın korunması gibi alanlarda yapay zekanın yeni yöntemler sunduğunu
söyleyerek, dijitalleşme sayesinde randevu, takip ve raporlama işlemlerinin
büyük oranda sanallaştığını ifade etti.
Türkiye, Avrupa e-Devlet ölçütünde üst sıralarda
Avrupa Komisyonu'nun 2024 e-Devlet Ölçütü raporunda Türkiye'nin, 83 puanla
Avrupa Birliği ortalamasının üzerinde yer aldığını açıklayan Memişoğlu, sağlık kategorisinde
90 puanla 4. sırada olduğunu, nüfus büyüklüğüne göre ise birinci sıraya
yerleştiğini belirtti. Memişoğlu, “Bu raporda puanlama yapılırken dört temel
kritere yer verildiğini görüyoruz: Kullanıcı odaklılık, şeffaflık, temel
etkinleştiriciler ve sınır ötesi hizmetler. Avrupa Komisyonu raporunda, Avrupa
Birliği hükümetlerinin genel performans puan ortalaması 76 olarak tespit
ediliyor. Yine aynı raporda Türkiye 83 puanla AB ortalamasının üzerinde
değerlendirilirken, 11 puanlık artış ile son dört yılda en çok gelişme gösteren
ülkelerden birisi olarak gösteriliyor. En önemli göstergelerden birisi de sağlık alanında
yapılan değerlendirme, Türkiye 'sağlık' kategorisinde 90 puanla 4. sırada yer
alıyor. İlk üç sırada Lüksemburg, Malta ve Estonya'nın yer aldığı dikkate
alındığında, nüfus büyüklüğüne göre ülkemiz birinci sırada bulunuyor” diye
konuştu.
Dijital sağlıkta dünya çapında
başarı
Türkiye'nin dijital sağlık alanında dünya çapında marka haline
geldiğini de belirten Bakan Memişoğlu, sağlık sisteminde teknolojik
dönüşümün öncüsü olduğunu da ifade ederek, “Türkiye olarak, gerçekten de
dijital dönüşüm alanında son 22 yılda önemli bir mesafe kat ettik. Sağlık hizmeti
sunumunda devreye aldığımız teknoloji, alt yapı, yazılım ve uygulamalar,
Türkiye'de dijital dönüşümün öncüsü oldu. Dijital sağlık alanında
dünya çapında marka ülke haline geldik. Sağlığın bugününü değiştiren ve
geleceğini etkileyen bir dizi dijital sağlık uygulamasına imza atmış
bulunuyoruz” dedi. Memişoğlu, Sağlık Bakanlığı olarak bireyin kendi
sağlığını sahiplenmesini artırmayı hedeflediklerini ve aile hekimliği sistemini
daha güçlü hale getireceklerini de sözlerine ekledi.
Şeffaf ve bilişim tabanlı sağlık sistemi
Sağlık hizmetlerinde şeffaflık, bilişim tabanlı yönetim ve yapay zeka
entegrasyonuna vurgu yapan Bakan Memişoğlu, risk yönetimi ve bilimsel verilere
dayalı bir sistemle sağlık hizmetlerinin daha etkin hale
getirileceğini söyledi. Prof. Dr. Memişoğlu, çoklu denetim mekanizmaları ve
bilim kurullarıyla bu süreci destekleyeceklerini de açıkladı.
Teknoloji transfer ofisleri ve AR-GE çalışmaları
Bakanlık olarak bilimsel üretimi teşvik edeceklerini belirten Memişoğlu,
özellikle Faz 1 çalışmaları yürüten bilim insanlarına Türkiye Sağlık Enstitüleri
Başkanlığı (TÜSEB) aracılığıyla destek vereceklerini söyledi. Üreten Sağlık Modeli'nin sağlık sektörünü
Türkiye'nin lokomotif sektörü haline getireceğini söyleyen Memişoğlu, araştırma
Hastanelerinde teknoloji transfer ofisleri kurulacağını açıkladı. Memişoğlu,
şöyle devam etti: “Araştırma hastanelerinde teknoloji transfer ofisleri kuruyoruz.
ARGE ve üretim süreçlerini planlıyor; Ar-Ge ekiplerine gerekli bilgi ve deneyim
aktarılmasına rehberlik ediyoruz. Finansal olarak desteklediğimiz projeler
sonucu ortaya çıkan ürünlerin güvenilirliğinin ve etkinliğinin klinik
çalışmalarla kanıtlanmasını teşvik ediyoruz. Ticari ürüne dönüşmeleri için
teknoloji transfer ofislerini aktif bir şekilde kullanıyoruz.”
Memişoğlu, TÜSEB bünyesinde kurulan Türkiye Sağlık Veri Araştırmaları
ve Yapay Zeka Enstitüsü (TÜYZE) aracılığıyla ulusal veri tabanındaki bilgilerin
bilim dünyasıyla paylaşıldığını ve bu verilerin sağlık bilim ve
teknolojilerinin gelişimine katkı sağladığını ifade etti. Memişoğlu, bu
yaklaşımın yeni ürünlerin geliştirilmesine hizmet edeceğini söyledi.
SİNA ile veri yönetiminde yeni dönem
Bakan Yardımcısı Dr. Şuayip Birinci ise sağlık bilişimi ve sağlıkta
dijital dönüşümün, bilgiyle yönetim kültürünün en önemli araçlarından biri
haline geldiğini belirterek, bu kapsamda Sağlıkta İstatistiksel Nedensel
Analiz (SİNA) altyapısının, sağlık hizmeti sağlayıcılarının verilere
erişimini kolaylaştırdığını dile getirdi. Dr. Birinci, bu sistemin, ihtiyaç ve
veriye dayalı karar almayı hem merkezi hem de taşra birimlerinde mümkün
kıldığını ifade etti ve anonimleştirilen meta verilerin, bilimsel araştırma ve
AR-GE çalışmaları için önemli bir kaynak sunduğuna dikkat çekti.
“Yapay zeka sağlık teknolojilerinin geleceğini şekillendiriyor”
Bakan Yardımcısı Dr. Birinci, yapay zekanın sağlık sektöründeki
önemine değinerek, sağlık teknolojilerinin geleceğinde bu teknolojinin
belirleyici olacağını söyledi. Birinci, standartlara dayalı ve esnek bir veri
altyapısının, yapay zeka uygulamalarını mümkün kılmak için temel gereklilik
olduğunu vurguladı.
Sağlık hizmetlerinde yapay zeka kullanımı artıyor
EY küresel tüketici sağlık anketine göre, katılımcıların yüzde
70'inin, önümüzdeki 10 yıl içinde yapay zekanın sağlık sektöründe
yaygınlaşacağını düşündüğünü paylaşan Dr. Birinci, elektronik sağlık kayıtları
ve tıbbi görüntüleme gibi alanlarda yapay zeka destekli çözümlerin önemine
vurgu yaptı.
Türkiye'de yapay zeka destekli sağlık projeleri
Sağlık Bakanlığı'nın yapay zeka teknolojisini sağlık çalışanları
ve vatandaşların hizmetine sunmak için birçok proje geliştirdiğini belirten Dr.
Birinci, "Neyim Var?" uygulamasını örnek gösterdi. Bu uygulamanın,
hastaların şikayetlerine göre yönlendirmelerde bulunarak tanı tahminlerinde
bulunduğunu ve bugüne kadar uygulamayı yaklaşık 40 milyon vatandaşın
kullandığını ifade etti.
Mamografi taramalarında büyük iyileşme sağlandı
Dr. Birinci, mamografi taramaları sayesinde erken tanıda büyük ilerlemeler
kaydedildiğini belirtti. Önceden 5 kadından 1'i ileri evrede sağlık kurumlarına
başvururken, artık bu oranın 200 kadında 1'e düştüğünü ve 40 kat iyileşme
sağlandığını ifade ederek, “Mamografi taramaları sayesinde her 5 kadından 1'i
birads4 seviyesinde sağlığa başvururken şimdi 200 kadından 1 i birads4
seviyesinde sağlığa başvurmakta ve bu sayede 40 kat iyileşme gerçekleşmiştir.
Ayrıca, 2021 yılında hayata geçirdiğimiz 'Neyim Var?' uygulaması, hastaların
şikayetleri ile ilgili sorular sorarak, başvurmaları gereken branşları ve
muhtelif tanı tahminlerini belirlemektedir. 'Neyim Var?' uygulaması bugüne
kadar yaklaşık 40 milyon farklı vatandaşımız tarafından kullanılmıştır” diye
konuştu.
2-4 Aralık tarihlerinde Antalya'da düzenlenen HIMSS+Eurasia'ın açılış
törenine Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ve Sağlık Bakan
Yardımcısı Dr. Şuayip Birinci'nin yanısıra, Pakistan Pencap Eyaleti
Uzmanlaşmış Sağlık ve Tıp Eğitimi Bakanı H.C. Khawaja Salman Rafique,
Karadağ Sağlık Bakanlığı Bakan Yardımcısı Dr. Milena Coji ve Fildişi
Sahili Sağlık Genel Müdürü Prof. Samba Mamadou katıldı.
Program, plaket takdimiyle sona erdi.