Menopoza girme
yaşının, normal kadınlarda ortalama 51 olduğunu belirten İstanbul Atlas
Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kliniği Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Derya Sivri Aydın, menopoz yaşının genetik, sigara kullanımı, kemoterapi, radyoterapi gibi bir
dizi faktörden etkilendiğini söyledi. Menopozun başlangıç yaşı konusunda önemli
farklılıklar görülebildiğini kaydeden Aydın, kadınların yüzde 5'inin 55
yaşından sonra menopoza girerken yüzde 5'inin 40-45 yaşları arasında menopoza
girdiklerini söyledi. Menopoz ile ilişkili olabilecek şikayetler olması halinde
doktora başvurulması gerektiğini belirten Aydın, özellikle güçlü iskelet
sistemi ve kemik sağlığı için fiziksel hareketliliğin önemini vurguladı.
18 Ekim, Uluslararası Menopoz Topluluğu (IMS) ve
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından tüm dünyada menopoz ve oluşabilecek sağlık
sorunları hakkında kadınların bilinçlendirilmesi amacıyla “Dünya Menopoz
Günü” olarak anılıyor.
İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kliniği Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Derya Sivri Aydın, 18 Ekim Dünya Menopoz
Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada menopoz döneminde dikkat edilmesi
gerekenlere ilişkin değerlendirmede bulundu.
Menopozda
12 ay boyunca adet görmemek gerekiyor
Menopozun tam veya tama yakın yumurta tükenmesinin bir yansıması olduğunu belirten
Doç. Dr.
Derya Sivri Aydın, “Doğal menopoz bir kadının başka herhangi bir
patolojik veya fizyolojik neden olmaksızın 12 ay boyunca adet görememesi
sonrasında geriye dönük olarak tanı konulan adet dönemlerinin kalıcı olarak
kesilmesi olarak tanımlanır” dedi.
Menopoza geçiş
döneminde bu belirtiler ortaya çıkıyor
Perimenopoz olarak da adlandırılan menopoza geçiş
döneminde de birtakım belirtilerin ortaya çıktığını ifade eden Aydın, “Menopoza
geçiş dönemi, üreme yıllarından sonra, menopozdan önce meydana gelir ve
düzensiz adet döngüleri, endokrin değişiklikleri ve sıcak basması gibi
semptomlarla karakterize edilir” dedi.
Kadınların yüzde 5’i
55 yaşından sonra, yüzde 5’i 40-45 yaşları arasında
Menopoza girme yaşının, normal kadınlarda
ortalama 51 olduğunu belirten Aydın, “Menopozun başlangıç yaşı konusunda önemli
farklılıklar vardır; kadınların yüzde 5'i 55 yaşından sonra menopoza girerken
yüzde 5'i 40-45 yaşları arasında menopoza girer. 40 yaşından önce menopoz
anormal kabul edilir. Menopoz yaşı genetik, sigara kullanımı, kemoterapi,
radyoterapi gibi bir dizi faktörden etkilenir. Bazı operasyonlar zamanından
önce menopoza girmeye neden olabilir” diye konuştu.
Menopoz döneminde bu
değişikliklere dikkat!
Menopoz
döneminde sıcak basması başta olmak üzere bazı değişikliklerin ortaya çıktığını
belirten Doç. Dr. Derya Sivri Aydın, şu bilgileri verdi:
Sıcak basmaları: Menopoza geçiş dönemi ve menopoz sırasında en sık görülen şikâyet yüzde
80'e varan oranda görülen sıcak basmasıdır. Geceleri olan sıcak basmaları
genellikle "gece terlemesi" olarak tanımlanır. Sıcak basması 2-4
dakika sürer, sıklıkla aşırı terleme ve ara sıra çarpıntı ile ilişkilidir ve
bazen bunu üşüme, titreme ve endişe hissi takip eder.
Sıcak basmaları daha
çok geceleri görülüyor
Sıcak basması genellikle günde birkaç kez meydana
gelir ancak bu aralık her gün yalnızca bir veya ikiden, gündüz ve gece boyunca
saatte bire kadar çıkabilir. Sıcak basmaları özellikle geceleri yaygındır. Çoğu
kadında sıcak basmaları birkaç yıl içinde azalır ve durur. Bununla birlikte 20
yıl kadar uzun süre devam edebilir ve ırksal/etnik değişkenlik gösterebilir.
Orta ve şiddetli sıcak basmaları olan kadınlarda konsantrasyon, ruh hali,
enerji ve cinsel aktivite ile ilgili sorunlar bildirilmektedir.
Depresyon: Menopoza geçiş sırasında kadınlarda menopoz öncesi yıllara kıyasla yeni
başlayan depresyon riskinde önemli bir artış vardır. Risk daha sonra menopoz
sonrası erken dönemde azalır.
Uyku bozuklukları: Ateş basmasının gündüze göre geceleri daha sık görülmesi uyku
bozukluklarına neden olur. Bununla birlikte, menopoz öncesi ve menopoz sonrası
kadınlar, sıcak basması olmasa bile uyku bozuklukları yaşamaktadırlar. Menopoza
geçiş sırasında sık görülen anksiyete ve depresyon belirtileri de uyku
bozukluklarına katkıda bulunabilir.
Bilişsel
değişiklikler: Menopoza geçiş sırasında, bazı kadınlar
unutkanlık, kelime hatırlamada zorluk ve "beyin bulanıklığı" gibi
semptomları tanımlamaktadır.
Östrojen eksikliğinin
uzun vadeli sonuçları: Menopozun osteoporoz (kemik erimesi), kalp ve
damar hastalıkları ve demans dahil olmak üzere bir dizi uzun vadeli etkisi
vardır. Menopoz sonrası erken yıllarda, kadınlar genellikle yağ kütlesi kazanır
ve yağsız kütle kaybeder. Derinin ve kemiklerin kolajen içeriği östrojen
eksikliği nedeniyle azalır. Azalan kolajen, cildin daha fazla yaşlanmasına ve
kırışmasına neden olabilir.
Mutlaka uzmana
görünün
Regl döneminde değişiklikler veya menopoz ile
ilişkili olabilecek başka şikayetler olması halinde doktora başvurulması
gerektiğini belirten Doç. Dr. Derya Sivri Aydın, şunları söyledi:
“45 yaşın üzerindeyseniz bu değişiklikler
normaldir. Ancak sizi rahatsız eden semptomlarınız varsa doktorunuz sizinle
tedavi hakkında konuşabilir. Örneğin gece terlemesi nedeniyle uyuyamıyorsanız,
ateş basması nedeniyle çalışmakta zorlanıyorsanız veya kendinizi üzgün veya
keyifsiz hissediyorsanız doktorunuza görünün. Aşağıdaki durumlarda da
doktorunuza başvurmalısınız:
·
Adetinizi
3 haftadan daha sık olursa
·
Adet
döneminde çok ağır kanamanız varsa
·
Adetler
arasında kanama veya "lekelenme" varsa
·
Menopoza
girdikten (12 ay adet görmediyseniz) sonra sadece ufak bir kan lekesi olsa bile
tekrar kanamaya başladıysanız mutlaka doktorunuza başvurun.
Menopoz semptomlarını azaltmak
için bu önerilere dikkat
Menopoz semptomlarını azaltmak için
yapılabileceklere de değinen Aydın, “Herhangi bir ‘doğal ilaç’ almadan önce,
özellikle de meme kanseri geçmişiniz varsa doktorunuza danışın. Menopoz
semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilecek tedaviler vardır. Ateş basmaları
için hormon tedavisi, hormonal olmayan tedaviler, antidepresanlar doktor
önerisi ve kontrolünde kullanılabilir. Vajinal kuruluk tedavisi için vajinal
nemlendirici, hormonlu kremler uygun hastalarda kullanılabilir” dedi.
Fiziksel hareket kemikleri güçlü
tutar
Menopoz döneminde kemik sağlığının da önemli
olduğunu kaydeden Aydın, “Kalsiyum ve D vitamini takviyesi alın. Aktif olun.
Fiziksel aktivite kemiklerin güçlü kalmasına yardımcı olur. Kemik yoğunluğu
testlerine ne zaman başlamanız gerektiğini doktorunuza sorun. Gerekirse
doktorunuz kemiklerinizi güçlü tutmanıza yardımcı olacak ilaçlar yazabilir”
tavsiyesinde bulundu. Menopoza girip girilmediğini tespit etmeye yardımcı
olabilecek bir test olduğunu belirten Doç. Dr. Derya Sivri Aydın, ancak bu
testlerin genellikle çok genç yaşta veya diğer bazı durumlarda kullanıldığını
söyledi.
