Acıbadem Maslak Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Erkan Acar hastanın hayatını kaybetmesine bile yol açabilecek bu tür davranışların, epilepsi hastalığına yönelik toplumsal farkındalığın az oluşundan kaynaklandığını belirterek “Kişiler ansızın kaskatı kesilerek kendini yere atan, çenesi kilitlenen ve ağzından tükürükler gelerek boğulacağı düşüncesine yol açan bir hastayı karşısında gördüklerinde paniğe kapılarak ne yapacaklarını şaşırabiliyor ve ellerinden gelen faydayı sağlamaya çalışıyorlar. Ancak yanlış yapılan uygulamalar hastanın ya ciddi şekilde yaralanmasına ya da hayati kaybına neden olabiliyor” diyor. Ülkemizde en sık görülen nörolojik hastalıklardan biri olan epilepside toplumsal farkındalığın az oluşunun, bu hastaların ‘akıl hastası’ olarak bile görülmesine yol açabildiğini kaydeden Dr. Öğretim Üyesi Erkan Acar “Epilepsi ne bir akıl hastalığıdır ne de bulaşıcıdır ancak özellikle gelişmemiş toplumlarda bu hastaların doğru tanı almaması ve tedavi edilmemesi onları toplum dışına iterek normal hayatın akışına uyum sağlamalarına engel olmaktadır” diyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Erkan Acar, epilepsi nöbetinde doğru sanılan 5 yanlış müdahaleyi ve doğrularını anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.
Tokat atmak: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Özellikle sokakta sıklıkla karşılaşılan ve yanlış
bilinen bu ilk müdahalenin hastalara herhangi bir faydası olmamakla beraber,
travmalara sebep olabilmektedir. Hastalara yapılacak en doğru müdahale, onları
yatırıp yan çevirerek beklemektir. Böylece tükürük ve salyası kendiliğinden
aşağı doğru akarken, ortaya çıkabilecek solunum yolu sıkıntıları (tükürük
kaçması, dilin solunum yolunu tıkaması vs) engellenebilir.
Üzerine su dökmek: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Hasta yakınları ve çevredeki müdahale etmeye
çalışanların sıklıkla başvurduğu bu yöntem hiçbir şekilde fayda sağlamamaktadır.
Hatta hastaların bazen ağızlarına veya burunlarına su kaçmasına sebep olarak
solunumlarının bozulmasına yol açabilmektedir. Hastanın üzerine su dökmekten
kaçınarak boğazını saran bir giysisi varsa gevşetebilir, sakin ve yatıştırıcı
şekilde davranarak başını yere çarpmamasına yardımcı olabilirsiniz.
Hastaları yerinden
kaldırmak: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Epilepsi nöbeti esnasında sıklıkla yapılan
hatalardan biri de hastaları yerinden kaldırmaya çalışmaktır. Bu esnada hastayı
bir yerden bir yere taşımaya çalışmak, yaygın kasılmalar sebebiyle hastaların
düşerek kafa travması gibi ciddi problemlerle karşılaşmalarına yol
açabilmektedir. Bu nedenle hasta tehlikeli bir bölgede (trafik alanı, yol
kenarı, düşebileceği bir yer) değilse en doğru müdahale hastayı yan çevirerek
atağın geçmesini beklemektir.
Sarımsak/soğan
koklatmak: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Epilepsi nöbeti esnasında yaygın bir inanış olan
sarımsak/soğan koklatmanın hiçbir bir faydası olmamaktadır. Etraftan gelecek
herhangi bir koku, nöbetin sonlanmasına katkısı bulunmadığı gibi aksine
hastanın solunum yolunu kapatması durumunda nefes almasını engelleyerek hayati
riske yol açabilir. Bu nedenle soğan ve sarımsak koklatmaktan kaçınmak gerekir.
Ağızlarına çatal/kaşık/parmak
sokmak: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Dr. Öğretim Üyesi Erkan Acar “Epilepsi ataklarında
sıklıkla görülen tüm vücutta kasılma hali sonrası oluşan çenede kilitlenme
nedeniyle hastaların ağzı bir süre açılmamaktadır. Bu esnada çatal/kaşık
kullanarak hastaların çenesini açmaya çalışmak tam tersine dişlerin
kırılmasına, dudak/dil yaralanmalarına sebep olmaktadır. Hastaların ağızlarına
parmaklarını sokmaya çalışan hasta yakınları ise şiddetli çene kasılmaları
nedeniyle kendileri zarar görebilmektedir. Bu esnada yapılacak tek şey
hastaları yan çevirip kasılmanın sonlanmasını beklemektir. Kasılma çoğunlukla
birkaç dakika içinde bitecek ve hastanın çene kasılması da sona erecektir”
diyor.